Automatisch de toekomst in?

donderdag 24 augustus 2017 Ed Graumans, bureau 'Met Graumans' 1 reactie 57x gelezen

Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.'

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

De wetenschap en de techniek zijn tot veel in staat. Het menselijk vernuft is verbazingwekkend. Ik zeg dus: ‘Op Mars (bemand) komen ze wel’, maar wat dichter bij huis slaat mijn twijfel toch toe: volledig automatische voertuigen, geen files, geen stuur en aan het werk of ontspannen in je rijdende ‘huisje’? Hoewel ik een optimist ben, volg ik hierin toch de lijn van mijn opa: ‘Volledig automatisch en filevrij rijden (altijd en overal) gaat niet gebeuren’. En waarom dan wel niet?

 

Automatisch rijden: alleen maar zonneschijn?

  • De volgtijden van de voertuigen worden kleiner, zo wordt beweerd. Wie regelmatig in de spits op een volle autosnelweg rijdt, kan zelf ervaren dat de volgtijden al tot een minimum zijn teruggebracht, zelfs zodanig dat de bijrijder met zweet in zijn handen meerijdt.
  • De volgtijden worden eerder groter dan kleiner: vanwege het veiligheidsgevoel en de veiligheidsmarges die vanuit juridische overwegingen (aansprakelijkheid) in acht zullen worden genomen.
  • De files lossen niet op: energie wordt goedkoper, de economie groeit, de verkeersdrukte neemt zeker niet af. Automatisch rijden staat niet boven de simpele wetmatigheid dat er wachtrijen ontstaan als het aanbod in een bepaalde tijdsperiode groter is dan de capaciteit.
  • Wie durft het aan om met meer dan 100 km/uur een dutje te gaan doen of een boek te lezen? Als we kijken naar de veiligheidsprotocollen die we terecht in acht nemen voor treinen en metro’s, dan is het op zijn minst vreemd om te veronderstellen dat we ‘blind’ de weg op kunnen gaan wat betreft onze eigen en andermans veiligheid en de complexe aansprakelijkheidskwesties. Diverse metro’s en people movers rijden overigens al wel volledig automatisch en veilig. Vele andere metro’s zouden dat ook al kunnen, maar dat gebeurt niet uit psychologische overwegingen ‘ter geruststelling’ van de reizigers.
  • Hacken, digitale sabotage en cybercrimes kunnen leiden tot totale ontwrichting en noodlottige gebeurtenissen: een aantrekkelijk perspectief voor terroristen, vijandige mogendheden en criminelen (chantage en afpersing).
  • De volledig automatische auto wordt het walhalla voor de fietser en voetganger: zij kunnen overal en altijd voorrang nemen en krijgen, want het voertuig stopt toch wel… Met alle gevolgen van dien.

 

Maar zeker wel kansen!

Deze opsomming is niet bedoeld als pessimisme, maar als realisme. Hebben automatische voertuigen dan geen toekomst? Zeker wel! De technologie zal bijdragen aan het ondersteunen van de rijtaken en de verkeersveiligheid, zolang de verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en het attentieniveau van de bestuurder niet ondermijnd worden. De grootste kansen liggen echter niet op het vlak van het oplossen van files, maar op het vlak van:

  • Vergrijzing en langer thuis wonen, het voorkomen van sociale isolatie en het gebruik kunnen blijven maken van voorzieningen;
  • Vermindering van het ruimtegebruik door het autoverkeer.

 

Automatisch rijden in een ‘beschermde ruimte’ behoort wel degelijk tot de mogelijkheden. Lage snelheden en eenvoudige verkeerssituaties zijn dan een voorwaarde. En het doel is daarbij niet snelheid en doorstroming, maar toegankelijkheid, mogelijkheid tot deelname en onderdeel zijn van een keten (MaaS). De proeven met de WEpods op de campus van Wageningen gaan al een eind in de goede richting. Op buurt-, wijk- en dorpsniveau kunnen automatische voertuigen (met lage snelheden) op een geautoriseerd netwerk een grote rol gaan spelen:

  • Als vervoermiddel voor (bewust of gedwongen) autolozen naar voorzieningen en sociale contacten in de buurt en naar ov-haltes.
  • Als deelauto die vanuit een wijkdepot komt voorrijden en vervolgens als gewone auto gebruikt kan worden. Bijkomend voordeel is dat er minder parkeerruimte in de buurt nodig is en er weer meer ruimte komt voor de ontplooiing van kinderen in de openbare ruimte.
  • Als onderdeel van een keten, aansluitend op ov-haltes en ov-knooppunten. En daarnaast uiteraard als automatische ov-voertuigen op vrije banen.

 

Focus verleggen naar maatschappelijk nut

Dit betekent dat de focus van de overheid op dit moment niet de juiste is: techniek en files zijn niet de onderwerpen, laat dat maar aan de markt over. De onderwerpen zijn de maatschappelijke vraagstukken op het gebied van deelname, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Het zou een mooie stap zijn als de overheid de focus weet te verschuiven naar het oplossen van deze (minder sexy) vraagstukken met behulp van de technologische ontwikkeling van automatische voertuigen.

Reacties

Reacties

Maurits van Witsen 29/08/2017 11:03

Met genoegen heb ik deze bijdrage gelezen; ik deel ten volle de mening van Ed Graumans. Hierbij wil ik wel mijn verbazing uitspreken dat niet zozeer beleidsmakers, politici, journalisten en uiteraard het grote publiek, maar ook wetenschappers incl. verkeerskundigen aan de loop gaan met het idee van de universeel bruikbare zelfrijdende auto. Wie even nadenkt, moet toch tot de conclusie komen dat elk systeem hoe dan ook af en toe faalt, maar ook dat dit in de meeste gevallen niet tot een gevaarlijke situatie leidt. Dit is wel het geval in het verkeer, waarin bij systeemuitval een voertuig STUURLOOS na 130 km/uur tot stilstand moet komen, uitermate gevaarlijk, want NIET FALE SAFE. Dit is wel het geval bij een fysiek geleid (spoorweg)stelsel, waar een trein bij een storing keurig op zijn rails veilig tot stilstand komt, want ook op voldoende afstand van zijn voorganger,resp. waar b.v. bij een falende overweg deze in een veilige (d.w.z. gesloten) toestand komt. Ja, zelfs in het compacte spoorwegsysteem met slechts enkele honderden treinen onderweg treden toch dagelijks al tal van sein- en wisselstoringen op.
Een andere kant van de medaille is dat een gebruiker van een automobiel zich niet zal willen laten beheersen door volledige automatisering. Alle flexibiliteit wordt hem dan ontnomen; men bedenke eens in hoeveel situaties hij wel zal willen ingrijpen. De robot dient immers in dienst te staan van de mens, maar met de zelfrijdende auto komt de mens in dienst te staan van de robot die hem veel beperkingen zal opleggen. Natuurlijk zijn er situaties, waarin de beperkingen gewenst zijn, zoals het aanbieden van automatische busjes op korte afstand (enkele km) en met beperkte snelheid (tot circa 25 km/uur) voor het vervoer naar en van een knooppunt, voor het vervoer van personen die zelf niet kunnen of mogen sturen, voor het automatisch wegzetten van een voertuig in een parkeergarage of op een uitgestrekt parkeerterrein. Ook het opleggen van beperkingen ter wille van de veiligheid (het voorkomen van het negeren van een rood verkeerslicht of een gesloten overweg; het afdwingen van de plaatselijk voorgeschreven maximum snelheid), e.d. zal een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verkeersveiligheid.
Als juist deze mogelijkheden naar voren worden gebracht, is men op de goede weg, maar om een misleidend toekomstbeeld met universeel inzetbare zelfrijdende auto's te schetsen, incl. het verdwijnen van het beroep van chauffeur, waarop onze politici nu al hun verkeersbeleid op dreigen in te zetten, is niet alleen betreurenswaardig maar ook gevaarlijk.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 1 tot 10 van 189

1 2 3 4 5 6

  • Kansen voor de stalen brug Kansen voor de stalen brug De discussie over een doelmatige aanpak van de renovatieopgave van de vele naoorlogse stalen bruggen wordt eenzijdig gevoerd. Er zijn ook kansen. Wanneer we beter kijken naar de... 11 oktober Hans van Pelt, directeur/eigenaar...
  • Spitsmijden, wie durft!? Spitsmijden, wie durft!? Nederlanders zijn nog steeds verslaafd aan de 9-tot-5-mentaliteit. Om het hoofd te bieden aan de spitsdrukte, roept onder meer president-directeur van NS Roger van Boxtel de... 3 oktober Hendrik Jan Bergveld, Arcadis
  • Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig ‘Volgens mij moet de Duurzaam Veilig-theorie op de schop. De theorie wordt als het om ongevallen met fietsers en voetgangers gaat niet gesteund door dalende cijfers,... 24 augustus Berry den Brinker
  • Automatisch de toekomst in? Automatisch de toekomst in? Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.' 24 augustus Ed Graumans, bureau 'Met Graumans'
  • De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid ‘Het is u vast niet ontgaan. De bereikbaarheid en leefbaarheid van ons kikkerlandje staan onder druk. De crisistijden zijn achter de rug en op steeds meer plekken loopt het vol.... 24 augustus Steven van Eijck
  • Sharing is niet altijd caring Sharing is niet altijd caring ‘Er is een opmars gaande van deelfietsen in Nederland en tegelijkertijd groeit de kritiek op deze ontwikkeling. Dit was de strekking van een recent artikel in de Volkskrant. In... 24 augustus Bas Schilder
  • Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vanaf 1 juli 2017 zijn er  14 nieuwe verkeersborden  toegevoegd aan bijlage 1 van de RVV 1990. Maar geven die borden nu de gewenste duidelijkheid? En komt de vorm en... 15 augustus Peter Veringmeier, Veringmeier...
  • De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie Het onderstaande artikel vormt een inbreng op de discussie over Mobility as a Service, in reactie op het artikel van Richard Hoving van het Amsterdam Economic Board,... 3 juli Jochem Floor, CarShareXL
  • Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte " Door de handen ineen te slaan kan Nederland binnen een beperkt aantal jaren het modernste land ter wereld zijn op het gebied van bewegwijzering en verkeersveiligheid. De... 2 juni Jacques Goddijn, directeur HR Groep
  • Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? "Na een drukke werkdag ga ik weer voldaan op weg naar huis. Bij Amsterdam springen de matrixborden aan en kom ik vroegtijdig tot stilstand. Minuten later ben ik slechts... 2 juni Robin Huizenga, PTV Group

Artikelen 1 tot 10 van 189

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.