Automatisch de toekomst in?

donderdag 24 augustus 2017 Ed Graumans, bureau 'Met Graumans' 1 reactie 99x gelezen

Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.'

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

De wetenschap en de techniek zijn tot veel in staat. Het menselijk vernuft is verbazingwekkend. Ik zeg dus: ‘Op Mars (bemand) komen ze wel’, maar wat dichter bij huis slaat mijn twijfel toch toe: volledig automatische voertuigen, geen files, geen stuur en aan het werk of ontspannen in je rijdende ‘huisje’? Hoewel ik een optimist ben, volg ik hierin toch de lijn van mijn opa: ‘Volledig automatisch en filevrij rijden (altijd en overal) gaat niet gebeuren’. En waarom dan wel niet?

 

Automatisch rijden: alleen maar zonneschijn?

  • De volgtijden van de voertuigen worden kleiner, zo wordt beweerd. Wie regelmatig in de spits op een volle autosnelweg rijdt, kan zelf ervaren dat de volgtijden al tot een minimum zijn teruggebracht, zelfs zodanig dat de bijrijder met zweet in zijn handen meerijdt.
  • De volgtijden worden eerder groter dan kleiner: vanwege het veiligheidsgevoel en de veiligheidsmarges die vanuit juridische overwegingen (aansprakelijkheid) in acht zullen worden genomen.
  • De files lossen niet op: energie wordt goedkoper, de economie groeit, de verkeersdrukte neemt zeker niet af. Automatisch rijden staat niet boven de simpele wetmatigheid dat er wachtrijen ontstaan als het aanbod in een bepaalde tijdsperiode groter is dan de capaciteit.
  • Wie durft het aan om met meer dan 100 km/uur een dutje te gaan doen of een boek te lezen? Als we kijken naar de veiligheidsprotocollen die we terecht in acht nemen voor treinen en metro’s, dan is het op zijn minst vreemd om te veronderstellen dat we ‘blind’ de weg op kunnen gaan wat betreft onze eigen en andermans veiligheid en de complexe aansprakelijkheidskwesties. Diverse metro’s en people movers rijden overigens al wel volledig automatisch en veilig. Vele andere metro’s zouden dat ook al kunnen, maar dat gebeurt niet uit psychologische overwegingen ‘ter geruststelling’ van de reizigers.
  • Hacken, digitale sabotage en cybercrimes kunnen leiden tot totale ontwrichting en noodlottige gebeurtenissen: een aantrekkelijk perspectief voor terroristen, vijandige mogendheden en criminelen (chantage en afpersing).
  • De volledig automatische auto wordt het walhalla voor de fietser en voetganger: zij kunnen overal en altijd voorrang nemen en krijgen, want het voertuig stopt toch wel… Met alle gevolgen van dien.

 

Maar zeker wel kansen!

Deze opsomming is niet bedoeld als pessimisme, maar als realisme. Hebben automatische voertuigen dan geen toekomst? Zeker wel! De technologie zal bijdragen aan het ondersteunen van de rijtaken en de verkeersveiligheid, zolang de verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en het attentieniveau van de bestuurder niet ondermijnd worden. De grootste kansen liggen echter niet op het vlak van het oplossen van files, maar op het vlak van:

  • Vergrijzing en langer thuis wonen, het voorkomen van sociale isolatie en het gebruik kunnen blijven maken van voorzieningen;
  • Vermindering van het ruimtegebruik door het autoverkeer.

 

Automatisch rijden in een ‘beschermde ruimte’ behoort wel degelijk tot de mogelijkheden. Lage snelheden en eenvoudige verkeerssituaties zijn dan een voorwaarde. En het doel is daarbij niet snelheid en doorstroming, maar toegankelijkheid, mogelijkheid tot deelname en onderdeel zijn van een keten (MaaS). De proeven met de WEpods op de campus van Wageningen gaan al een eind in de goede richting. Op buurt-, wijk- en dorpsniveau kunnen automatische voertuigen (met lage snelheden) op een geautoriseerd netwerk een grote rol gaan spelen:

  • Als vervoermiddel voor (bewust of gedwongen) autolozen naar voorzieningen en sociale contacten in de buurt en naar ov-haltes.
  • Als deelauto die vanuit een wijkdepot komt voorrijden en vervolgens als gewone auto gebruikt kan worden. Bijkomend voordeel is dat er minder parkeerruimte in de buurt nodig is en er weer meer ruimte komt voor de ontplooiing van kinderen in de openbare ruimte.
  • Als onderdeel van een keten, aansluitend op ov-haltes en ov-knooppunten. En daarnaast uiteraard als automatische ov-voertuigen op vrije banen.

 

Focus verleggen naar maatschappelijk nut

Dit betekent dat de focus van de overheid op dit moment niet de juiste is: techniek en files zijn niet de onderwerpen, laat dat maar aan de markt over. De onderwerpen zijn de maatschappelijke vraagstukken op het gebied van deelname, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Het zou een mooie stap zijn als de overheid de focus weet te verschuiven naar het oplossen van deze (minder sexy) vraagstukken met behulp van de technologische ontwikkeling van automatische voertuigen.

Reacties

Reacties

Maurits van Witsen 29/08/2017 11:03

Met genoegen heb ik deze bijdrage gelezen; ik deel ten volle de mening van Ed Graumans. Hierbij wil ik wel mijn verbazing uitspreken dat niet zozeer beleidsmakers, politici, journalisten en uiteraard het grote publiek, maar ook wetenschappers incl. verkeerskundigen aan de loop gaan met het idee van de universeel bruikbare zelfrijdende auto. Wie even nadenkt, moet toch tot de conclusie komen dat elk systeem hoe dan ook af en toe faalt, maar ook dat dit in de meeste gevallen niet tot een gevaarlijke situatie leidt. Dit is wel het geval in het verkeer, waarin bij systeemuitval een voertuig STUURLOOS na 130 km/uur tot stilstand moet komen, uitermate gevaarlijk, want NIET FALE SAFE. Dit is wel het geval bij een fysiek geleid (spoorweg)stelsel, waar een trein bij een storing keurig op zijn rails veilig tot stilstand komt, want ook op voldoende afstand van zijn voorganger,resp. waar b.v. bij een falende overweg deze in een veilige (d.w.z. gesloten) toestand komt. Ja, zelfs in het compacte spoorwegsysteem met slechts enkele honderden treinen onderweg treden toch dagelijks al tal van sein- en wisselstoringen op.
Een andere kant van de medaille is dat een gebruiker van een automobiel zich niet zal willen laten beheersen door volledige automatisering. Alle flexibiliteit wordt hem dan ontnomen; men bedenke eens in hoeveel situaties hij wel zal willen ingrijpen. De robot dient immers in dienst te staan van de mens, maar met de zelfrijdende auto komt de mens in dienst te staan van de robot die hem veel beperkingen zal opleggen. Natuurlijk zijn er situaties, waarin de beperkingen gewenst zijn, zoals het aanbieden van automatische busjes op korte afstand (enkele km) en met beperkte snelheid (tot circa 25 km/uur) voor het vervoer naar en van een knooppunt, voor het vervoer van personen die zelf niet kunnen of mogen sturen, voor het automatisch wegzetten van een voertuig in een parkeergarage of op een uitgestrekt parkeerterrein. Ook het opleggen van beperkingen ter wille van de veiligheid (het voorkomen van het negeren van een rood verkeerslicht of een gesloten overweg; het afdwingen van de plaatselijk voorgeschreven maximum snelheid), e.d. zal een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verkeersveiligheid.
Als juist deze mogelijkheden naar voren worden gebracht, is men op de goede weg, maar om een misleidend toekomstbeeld met universeel inzetbare zelfrijdende auto's te schetsen, incl. het verdwijnen van het beroep van chauffeur, waarop onze politici nu al hun verkeersbeleid op dreigen in te zetten, is niet alleen betreurenswaardig maar ook gevaarlijk.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 219

1 2 3 4 5 6

  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans
  • Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Het aantal kilometers dat de Nederlander gemiddeld in de auto reist, daalt al meer dan tien jaar. Dit is een trendbreuk met de decennia voor 2005. Deze verandering lijkt niet... 11 december Arie Bleijenberg, Huib van Essen en...
  • Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden In grote steden blijft fietsparkeren een terugkerend punt van aandacht (en zorg). Een deel van de problematiek is de ongereguleerde praktijk van parkeren met de fiets. Terwijl... 20 november Bas Schilder, Trajan
  • Ogen op de weg op de A67! Ogen op de weg op de A67! 35 ongelukken per maand. Deze trieste uitschieter scoort de A67 bij Eindhoven. Hoe komt dat? Zijn de ogen van de weggebruikers daar te vaak niet op de weg gericht? Op deze weg... 9 november Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Goed ontwerp tegen terrorisme Goed ontwerp tegen terrorisme ‘Barcelona, 17 augustus. Een auto rijdt de Ramblas op en rijdt veertien voetgangers opzettelijk dood. Verschrikkelijk, maar helaas... 27 oktober Dick van Veen, Mobycon

Artikelen 1 tot 25 van 219

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.