Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone

donderdag 17 maart 2016 Peter Morsink 1 reactie 542x gelezen

Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden. Wat ging hieraan vooraf? Welke lessen zijn geleerd? Hoe ziet het vergevingsgezinde fietspad er uit?   

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

De fiets is ons nationaal symbool. Dagelijks maken ontelbaar veel mensen binnen en buiten het stedelijk gebied gebruik van de (elektrische) fiets om naar hun werk te komen. En ook recreatief worden er heel wat kilometers afgelegd. De verwachting is dat het gebruik van de fiets de komende jaren alleen maar zal toenemen. Recreatief fietsende ouderen maken helaas een groot deel uit van het aantal verkeersslachtoffers en we staan nog maar aan het begin van de vergrijzingsgolf. Hoog tijd dus om onze fietsinfrastructuur ‘vergrijzingsproof’ te maken, om zo enkelvoudige ongevallen (waar geen andere weggebruiker bij betrokken is) zo veel mogelijk te voorkomen. Maar wat zijn de voorwaarden voor een vergrijzingsproof fietspad?

 

Fietspaden veiliger maken
In mijn vorige blog vertelde ik al dat in Nederland het risico om als fietser slachtoffer te worden van een ernstig ongeval relatief laag is ten opzichte van andere landen. Omdat we zoveel fietsen, is ons verkeerssysteem in de loop der tijd al behoorlijk aan de fiets aangepast. Samen leggen wij heel wat fietskilometers af. In combinatie met het feit dat een fiets een evenwichtsvoertuig is en niet (net als een auto) een kreukelzone of airbag heeft, zorgt dat jaarlijks wel voor een onaanvaardbaar hoog aantal ernstig gewonde en dodelijke slachtoffers. Reden voor Royal HaskoningDHV om samen met een aantal gedreven projectpartners gehoor te geven aan de oproep van het ministerie van Infrastructuur en Milieu om fietspaden veiliger te maken. Samen startten we het project Het Vergevingsgezind Fietspad, met als doel: de fietsinfrastructuur dusdanig te verbeteren, dat er minder (enkelvoudige) ongevallen plaatsvinden. En als er tóch een ongeval plaatsvindt, dat de afloop dan minder ernstig is.

 

Vier belangrijke componenten voor vergevingsgezind fietspad
Wat is er onderzocht in de verschillende pilotsituaties? En wat zijn de resultaten ervan, zult u zich afvragen. We hebben ons vooral gericht op maatregelen die bij daglicht zichtbaar zijn. Alles wat je verder aanbrengt aan maatregelen voor rijden in het donker (wat ouderen minder graag doen), maakt de situatie alleen maar extra veilig. In ons onderzoek richtten we onze aandacht vooral op tweerichtingenfietspaden, want daar vinden relatief veel ongevallen plaats. En onze conclusie is dat een vergevingsgezind fietspad vier componenten moet bevatten om enkelvoudige ongevallen te kunnen voorkomen, als de fietser onverhoopt toch ‘op ramkoers’ ligt. Als fietser moet je zowel balans als koers kunnen houden (zodat je niet van het fietspad afraakt), ruimte krijgen voor foutcorrectie aan de randen van het fietspad, en er moeten geen vervelende obstakels zijn op het pad of in de berm (paaltjes, middengeleiders, bomen) waar je tegenaan kunt botsen.

 

Alleen verbreden is niet voldoende
Samen met onze projectpartners onderzochten we verschillende maatregelen in praktijksituaties. Een fietspad alleen verbreden blijkt niet voldoende, maar is wél een basisvoorwaarde. Ouderen hebben de neiging tegen de (gevaarlijke) rand van het fietspad aan te rijden. Dus keken we ook naar het effect van maatregelen in de as, aan de randen én in de berm van het fietspad. ‘Adviseur verkeersveiligheid en beheer, Henk Bolding van de provincie Overijssel voerde een experiment uit met afwisselende stroken beton en groen en grijs kunstgras langs het fietspad. Helpen deze stroken fietsers om een veilige positie op het fietspad in te nemen? In de praktijkcase van Sipke van der Meulen, secretaris van het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF), nam men proeven met verschillende soorten markering op een fietspad. Hoe reageren fietsers ’s avonds bijvoorbeeld op glow-in-the-dark-randbelijning langs een deel van de onlangs gereconstrueerde N354? Schuiven ze inderdaad meer op naar het midden van het fietspad, waardoor ze minder snel in de berm belanden?

 

Markering en bermstroken vergroten veiligheid van fietspaden
Royal HaskoningDHV en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) onderzochten de effecten van al die verschillende experimenten. Toepassing van schuine (liefst gekleurde) stoepranden en duidelijke markering op het fietspad voorkomt al veel risicovolle situaties. Ook blijkt dat de fietser dankzij een extra bermstrook de breedte van het fietspad beter gaat gebruiken en de effectieve afstand tot de gevaarlijke berm vergroot. Wel varieert de beleving van de verschillende varianten. Opvallend genoeg werd de groene kunstgrasvariant als minst duidelijk en veilig ervaren. Veel fietsers durfden er niet op te rijden, omdat ze de bedoeling van de strook niet goed herkenden. Een betonnen bermstrook (met een klinkermotief) had een positiever effect op de fietsveiligheid. Fietsers interpreteren dit type bermstrook eerder als een veilige zone om uit te wijken en stuurfouten te corrigeren. Ook de glow-in-the-darkbelijning en brede kantmarkering van witreflecterend materiaal worden door fietsers als prettig en veilig ervaren. Over het algemeen kunnen we over markering zeggen, dat deze letterlijk de lijn uitzet naar veiliger fietspaden.

 

Fietsinfrastructuur hoeft niet volledig op de schop
In principe zijn de maatregelen die genomen moeten worden niet super ingrijpend. De Nederlandse fietsinfrastructuur hoeft dus ook niet compleet op de schop. Brede(re) fietspaden, veilige bermstroken en goede markeringen helpen al enorm om het aantal enkelvoudige ongevallen flink naar beneden te brengen. Al zullen er altijd uitdagingen blijven. Zo fietste ik laatst op een fietspad en haalde een ruiter te paard in. Niks aan de hand, dacht ik. Maar toen het paard opeens zijn hoofd omdraaide en me intensief aanstaarde, schrok ik zo, dat ik linea recta naast het fietspad terechtkwam. Tja, er was geen veilige bermstrook en dus geen correctiemogelijkheid. Gelukkig hadden zowel het paard als ik geen enkel schrammetje opgelopen…

 

Peter Morsink is Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

peter.morsink@rhdhv.com


Reacties

Reacties

Geertje 30/03/2016 22:21

Interessante blog Peter!
Heel veel plezier morgen bij de eindpresentatie

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 224

1 2 3 4 5 6

  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT

Artikelen 1 tot 25 van 224

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.