Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone

donderdag 17 maart 2016 Peter Morsink 1 reactie 572x gelezen

Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden. Wat ging hieraan vooraf? Welke lessen zijn geleerd? Hoe ziet het vergevingsgezinde fietspad er uit?   

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

De fiets is ons nationaal symbool. Dagelijks maken ontelbaar veel mensen binnen en buiten het stedelijk gebied gebruik van de (elektrische) fiets om naar hun werk te komen. En ook recreatief worden er heel wat kilometers afgelegd. De verwachting is dat het gebruik van de fiets de komende jaren alleen maar zal toenemen. Recreatief fietsende ouderen maken helaas een groot deel uit van het aantal verkeersslachtoffers en we staan nog maar aan het begin van de vergrijzingsgolf. Hoog tijd dus om onze fietsinfrastructuur ‘vergrijzingsproof’ te maken, om zo enkelvoudige ongevallen (waar geen andere weggebruiker bij betrokken is) zo veel mogelijk te voorkomen. Maar wat zijn de voorwaarden voor een vergrijzingsproof fietspad?

 

Fietspaden veiliger maken
In mijn vorige blog vertelde ik al dat in Nederland het risico om als fietser slachtoffer te worden van een ernstig ongeval relatief laag is ten opzichte van andere landen. Omdat we zoveel fietsen, is ons verkeerssysteem in de loop der tijd al behoorlijk aan de fiets aangepast. Samen leggen wij heel wat fietskilometers af. In combinatie met het feit dat een fiets een evenwichtsvoertuig is en niet (net als een auto) een kreukelzone of airbag heeft, zorgt dat jaarlijks wel voor een onaanvaardbaar hoog aantal ernstig gewonde en dodelijke slachtoffers. Reden voor Royal HaskoningDHV om samen met een aantal gedreven projectpartners gehoor te geven aan de oproep van het ministerie van Infrastructuur en Milieu om fietspaden veiliger te maken. Samen startten we het project Het Vergevingsgezind Fietspad, met als doel: de fietsinfrastructuur dusdanig te verbeteren, dat er minder (enkelvoudige) ongevallen plaatsvinden. En als er tóch een ongeval plaatsvindt, dat de afloop dan minder ernstig is.

 

Vier belangrijke componenten voor vergevingsgezind fietspad
Wat is er onderzocht in de verschillende pilotsituaties? En wat zijn de resultaten ervan, zult u zich afvragen. We hebben ons vooral gericht op maatregelen die bij daglicht zichtbaar zijn. Alles wat je verder aanbrengt aan maatregelen voor rijden in het donker (wat ouderen minder graag doen), maakt de situatie alleen maar extra veilig. In ons onderzoek richtten we onze aandacht vooral op tweerichtingenfietspaden, want daar vinden relatief veel ongevallen plaats. En onze conclusie is dat een vergevingsgezind fietspad vier componenten moet bevatten om enkelvoudige ongevallen te kunnen voorkomen, als de fietser onverhoopt toch ‘op ramkoers’ ligt. Als fietser moet je zowel balans als koers kunnen houden (zodat je niet van het fietspad afraakt), ruimte krijgen voor foutcorrectie aan de randen van het fietspad, en er moeten geen vervelende obstakels zijn op het pad of in de berm (paaltjes, middengeleiders, bomen) waar je tegenaan kunt botsen.

 

Alleen verbreden is niet voldoende
Samen met onze projectpartners onderzochten we verschillende maatregelen in praktijksituaties. Een fietspad alleen verbreden blijkt niet voldoende, maar is wél een basisvoorwaarde. Ouderen hebben de neiging tegen de (gevaarlijke) rand van het fietspad aan te rijden. Dus keken we ook naar het effect van maatregelen in de as, aan de randen én in de berm van het fietspad. ‘Adviseur verkeersveiligheid en beheer, Henk Bolding van de provincie Overijssel voerde een experiment uit met afwisselende stroken beton en groen en grijs kunstgras langs het fietspad. Helpen deze stroken fietsers om een veilige positie op het fietspad in te nemen? In de praktijkcase van Sipke van der Meulen, secretaris van het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF), nam men proeven met verschillende soorten markering op een fietspad. Hoe reageren fietsers ’s avonds bijvoorbeeld op glow-in-the-dark-randbelijning langs een deel van de onlangs gereconstrueerde N354? Schuiven ze inderdaad meer op naar het midden van het fietspad, waardoor ze minder snel in de berm belanden?

 

Markering en bermstroken vergroten veiligheid van fietspaden
Royal HaskoningDHV en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) onderzochten de effecten van al die verschillende experimenten. Toepassing van schuine (liefst gekleurde) stoepranden en duidelijke markering op het fietspad voorkomt al veel risicovolle situaties. Ook blijkt dat de fietser dankzij een extra bermstrook de breedte van het fietspad beter gaat gebruiken en de effectieve afstand tot de gevaarlijke berm vergroot. Wel varieert de beleving van de verschillende varianten. Opvallend genoeg werd de groene kunstgrasvariant als minst duidelijk en veilig ervaren. Veel fietsers durfden er niet op te rijden, omdat ze de bedoeling van de strook niet goed herkenden. Een betonnen bermstrook (met een klinkermotief) had een positiever effect op de fietsveiligheid. Fietsers interpreteren dit type bermstrook eerder als een veilige zone om uit te wijken en stuurfouten te corrigeren. Ook de glow-in-the-darkbelijning en brede kantmarkering van witreflecterend materiaal worden door fietsers als prettig en veilig ervaren. Over het algemeen kunnen we over markering zeggen, dat deze letterlijk de lijn uitzet naar veiliger fietspaden.

 

Fietsinfrastructuur hoeft niet volledig op de schop
In principe zijn de maatregelen die genomen moeten worden niet super ingrijpend. De Nederlandse fietsinfrastructuur hoeft dus ook niet compleet op de schop. Brede(re) fietspaden, veilige bermstroken en goede markeringen helpen al enorm om het aantal enkelvoudige ongevallen flink naar beneden te brengen. Al zullen er altijd uitdagingen blijven. Zo fietste ik laatst op een fietspad en haalde een ruiter te paard in. Niks aan de hand, dacht ik. Maar toen het paard opeens zijn hoofd omdraaide en me intensief aanstaarde, schrok ik zo, dat ik linea recta naast het fietspad terechtkwam. Tja, er was geen veilige bermstrook en dus geen correctiemogelijkheid. Gelukkig hadden zowel het paard als ik geen enkel schrammetje opgelopen…

 

Peter Morsink is Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

peter.morsink@rhdhv.com


Reacties

Reacties

Geertje 30/03/2016 22:21

Interessante blog Peter!
Heel veel plezier morgen bij de eindpresentatie

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 101 tot 125 van 250

2 3 4 5 6 7

  • De energie in Hal 9 De energie in Hal 9 Deze blog is verschenen in VK3/2016 27 mei
  • Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Zelfrijdende voertuigen gaan er komen en zeker in de wereld van transport. Daar is een enorme winst in kostenbesparing en veiligheidsverbetering te bereiken. Klik maar eens... 9 mei Joahn Janse
  • Lessen van Haaksbergen Lessen van Haaksbergen Welke lessen zijn te leren van twee uitspraken van de strafrechter van de rechtbank Overijssel in de zaak Haaksbergen van 15 april 2016? Deze strafzaken... 28 april Roeland De Korte
  • Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Een samenvatting van deze blog is verschenen in Verkeerskunde 1/2016 25 maart Hugo van der Steenhoven
  • De Simpele weg De Simpele weg Deze blog is ook verschenen in VK2/2016 25 maart Carlo van de Weijer
  • Van witkar naar witkar Van witkar naar witkar In het Amsterdam Museum is de witkar nog steeds een van de populairste attracties. Ik ben er een keer gaan kijken. De witkar stamt uit de jaren 1970 en wordt wel gezien als “het... 18 maart Jaco Berveling
  • Stikken van fijnstof is niet fijn Stikken van fijnstof is niet fijn Aanleiding: Minister van der Steur (VenJ) beantwoordt vragen van de Kamerleden Tanamal, Hoogland en Kerstens (allen PvdA) over het verloren gaan van 45.000 gezonde levensjaren... 17 maart Johan Janse
  • Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden . Wat ging hieraan... 17 maart Peter Morsink
  • KiM neemt fiets serieus KiM neemt fiets serieus Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) van het ministerie Infrastructuur & Milieu begint de fiets eindelijk echt serieus te ontdekken. Na de waardevolle publicatie... 29 februari Wim Bot, lobbyist voor de Fietsersbond
  • Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Een ongeluk zit in een klein hoekje. Of in een lastig rafelig randje. Dat weet ik, omdat ik samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, enkele provincies, gemeenten... 16 februari Peter Morsink
  • Melanie, waar blijft je regie? Melanie, waar blijft je regie? De Tweede Kamer debatteerde 8 december 2015 over het zorgwekkend stijgende aantal ernstige verkeersgewonden. De aanleiding was de brief van 18 november van de minister van... 16 februari Berry den Brinker
  • De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving Mobiliteit lijkt vanzelfsprekend, maar wat gebeurt er als mensen niet of heel slecht contact kunnen maken, of als gedachten en goederen kunnen uitwisselen en ontmoetingen... 16 februari Mike Bérénos
  • Ben jij straks smart, shared of social? Ben jij straks smart, shared of social? Ooit was het overzichtelijk. De verkeerskundige was een duidelijke specialist in het domein van de ruimtelijke infrastructuur. Maar het bleek niet voldoende. We moesten ons in... 16 februari Ron Bos
  • WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? Automatisch rijden op de openbare weg is een forse uitdaging, waar diverse landen en diverse bedrijven nu volop mee bezig zijn. In Nederland is onlangs de eerste rit met een... 1 februari Johan Janse, JJ Advies
  • Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen 'Zo af en toe laait de discussie weer op over het verplichten van een helm voor fietsers. En dat is ook goed omdat we altijd op zoek moeten blijven naar het beperken van... 18 december Ferry Smith
  • Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Een deelnemer aan het alcoholslotprogramma, krijgt begin september een brief van het CBR waarin staat dat bij een steekproef van de RDW is geconstateerd dat de verzegeling is... 18 december Mieke Eversteijn, advocaat bij...
  • RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang Op 9 december 2015 heeft de Raad van State uitspraak gedaan in zaak van het Laantje van Alverna. In de kern gaat het hier om de vraag of de spoorwegovergang ter hoogte van het... 10 december Roeland de Korte
  • CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief Wat is het rechtskarakter van CROW-normen? Een veel gestelde vraag vanuit de praktijk. Het antwoord op deze vraag wordt door de rechtbank Limburg gegeven. 10 december Roeland de Korte
  • Tijd dat toegankelijkheid een plek in regelgeving krijgt Tijd dat toegankelijkheid een plek in regelgeving krijgt In december 2014 reed een scooter even naast het fietspad in de Marnixstraat nabij het Leidseplein in Amsterdam. De bestuurder zag niet dat de naastliggende trambaan hoger lag... 27 oktober Berry den Brinker
  • Samen regenwater zorgzaam afvoeren Samen regenwater zorgzaam afvoeren Hoe dreigend de klimaatrisico’s ook zijn, hoe snel er interessante oplossingen worden ontwikkeld om de ondergrondse regenwatervoorzieningen op een mooie manier bovengronds te... 27 oktober Frank Kolderie
  • De duurzame binnenstad: ga uit van de reiziger zelf! De duurzame binnenstad: ga uit van de reiziger zelf! Een samenvatting van deze blog verscheen in VK 4/2015 onder de titel: Stedelijke verdichting? Maak de mobilist mobiel Auteurs: Sjoerd Stienstra en Chris Verweijen 28 augustus
  • Barst in Amsterdams voetgangersbeleid? Barst in Amsterdams voetgangersbeleid? In Amsterdam zijn oversteekplaatsen voor voetgangers traditioneel voorzien van zebramarkeringen van stoep tot stoep, inclusief alle geregelde oversteekplaatsen bij drukke... 17 augustus Berry den Brinker, Stichting SILVUR /...
  • Niet officiële verkeersborden: goede zaak of slechte ontwikkeling? Niet officiële verkeersborden: goede zaak of slechte ontwikkeling? Mr. Roeland de Korte, jurist Verkeer en Wegbeheer, gemeente Alphen aan den Rijn een samenvatting van deze blog verscheen in VK4/2015 onder de titel: Onofficiële ... 30 juli
  • Keerpunt in slecht wegontwerp? Keerpunt in slecht wegontwerp? Berry den Brinker, Sti chting SILVUR / Vrije Universiteit Amsterdam   Fotografie: Berry den Brinker & Marianne van der Velde 29 mei
  • Infratecture Rotterdam: accentverschuiving in de mobiliteitsagenda Infratecture Rotterdam: accentverschuiving in de mobiliteitsagenda Martin Guit, gemeente Rotterdam 29 mei

Artikelen 101 tot 125 van 250

2 3 4 5 6 7

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.