Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd

maandag 12 augustus 2019 Martijn van der Horst en Saeda Moorman 0 reacties 33x gelezen

Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van deze trends op de zeehavens is. Het antwoord hangt af van de vraag hoe breed je de zeehaven beziet. Zo kan Brexit, als exponent van de trend van toenemend protectionisme, een negatief effect hebben op de op- en overslag in de Rotterdamse haven, maar een positief effect op de minder in het oog springende ‘maritieme dienstverlening’.

Saeda Moorman, onderzoeker KIM

Saeda Moorman, onderzoeker KIM

Martijn van der Horst, onderzoeker KIM

Martijn van der Horst, onderzoeker KIM

Vijf megatrends met tal van vertakkingen
Zeehavens hebben de komende decennia te maken met zeker vijf trends die zo groot zijn dat ze niet alleen zeehavens, maar de hele maatschappij langdurig raken. Deze vijf megatrends zijn:

1.    Digitalisering,

2.    Energietransitie,

3.    Klimaatverandering,

4.    Anders en efficiënter werken,

5.    Veranderende politieke en economische wereldorde.

De vijf megatrends vertakken zich in tal van kleinere trends. Denk aan recente ontwikkelingen met digitalisering, zoals Internet-of-Things en 3D-printen, maar ook langer lopende trends zoals schaalvergroting: het inzetten van steeds grotere schepen die steeds meer containers vervoeren.

Zeehavens in de breedte
Het wordt weleens vergeten, maar een zeehaven is niet alleen een plek waar schepen laden en lossen. Een zeehaven heeft nog veel meer functies. Het is ook een plek voor:

  • Industrie, zoals raffinaderijen en energiecentrales;
  • Logistiek, zoals distributiecentra;
  • Hoogwaardige maritieme dienstverlening, zoals gespecialiseerde advocatenkantoren en verzekeraars.


Voor elk van deze functies concurreert een zeehaven met andere havens, regio’s of wereldwijd opererende bedrijven. Als je wilt kijken naar de effecten van trends, is het goed om voor elke functie apart te bekijken wat er met de zeehaven gebeurt. Het effect kan per functie namelijk sterk verschillen.

Brexit: winnaars en verliezers
Een van de gebeurtenissen waar we naar keken is Brexit, de uittrede van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Dit is op zichzelf natuurlijk geen trend (laten we hopen), maar is te zien als een gebeurtenis binnen de megatrend van een veranderende politieke en economische wereldorde.

Wat blijkt? Brexit lijkt te gaan zorgen voor een grote afname van handel en maritiem vervoer tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederlandse zeehavens, zoals het KiM in 2018 becijferde. Maar tegelijkertijd zijn er kansen op het terrein van de hoogwaardige maritieme dienstverlening, een andere functie van de zeehaven. Hier concurreert Londen met steden als Amsterdam, Rotterdam en Singapore. Het Britse verlies van toegang tot de Europese interne markt kan wellicht een zetje geven aan in scheepvaart gespecialiseerde advocatenkantoren en andere maritieme dienstverleners, om Londen te verruilen voor het Europese vasteland. Met kansen voor de Nederlandse havensteden.

Energietransitie: grote gevolgen voor industrie, kleine voor logistiek
Een ander voorbeeld van een trend die verschillende effecten heeft is de energietransitie. Deze krijgt grote gevolgen voor zowel de overslagfunctie van Nederlandse zeehavens als voor de havenindustrie. Overslag van ertsen en kolen, bestemd voor de Duitse industrie, neemt af. Ook zal er minder vraag zijn naar overslag van aardolieproducten. Kolencentrales en raffinaderijen in de haven moeten werkzaamheden afbouwen of veranderen. Het havenbedrijf van Rotterdam stapte in een coalitie voor de offshore-windindustrie. De energietransitie heeft naar verwachting minder effect op de logistiek (distributiecentra) en de maritieme dienstverlening in de haven.

Verschuiving naar het oosten
Ons laatste voorbeeld is de trend dat economische activiteiten verschuiven van Noordwest-Europa naar Centraal- en Oost-Europa, doordat consumenten daar kapitaalkrachtiger worden. Hierdoor verschuiven ook ladingstromen in oostelijke richting, naar havens zoals Gdansk in Polen of Piraeus in Griekenland. Deze trend heeft mogelijk een effect op de logistieke functie van de haven: distributiecentra die nu nog gevestigd zijn in Nederlandse zeehavens zouden mee die kant op kunnen gaan. Op de havenindustrie daarentegen heeft deze trend waarschijnlijk weinig invloed.

Op dit moment lijkt deze trend al weer te keren, want de economische groei in Midden- en Oost-Europa zet niet verder door, terwijl in de haven van Rotterdam juist een tekort aan distributiecentra dreigt.

Havennota
Trends die op zeehavens afkomen zoals digitalisering, een veranderende wereldorde en de energietransitie hebben een effect op veel meer dan alleen de op- en overslag. Een brede blik geeft brede inzichten, waarmee het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hopelijk zijn voordeel kan doen in de nieuwe Havennota, die het ministerie komend najaar zal uitbrengen. Nu nog een gokje wagen bij de bookmakers: zou Brexit er eerder zijn dan de Havennota?

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 253

1 2 3 4 5 6

  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine

Artikelen 1 tot 25 van 253

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.