Dé stad is niet meer…lang leve de stad!

maandag 23 juni 2014 0 reacties 1125x gelezen

Ron Bos, Adviseur Strategie en Beleid, Goudappel / Leon Peeters, Adviseur Ruimte en Mobiliteit, goudappel

 

Beste planoloog, stedenbouwkundige, verkeersplanner, architect en anderzijds betrokkene,

 

Het zit erop. Ons werk is klaar.

 

 

 

Ron Bos 

Leon Peeters

 

Sinds kort toont Google Maps niet meer hetzelfde aan iedereen. De ongekroonde wereldleider in digitale kaarten breekt met de traditie de stad universeel weer te geven. Iedereen is namelijk uniek en daarom toont Google vanaf nu je eigen individuele stad: plekken die –volgens Google- interessant zijn voor jou. Wellicht valt u nog niet steil achterover van verbazing. Ik ook niet. Nog niet. Het speelt zich nu immers alleen maar af op een beeldscherm. Maar toch: nog even en u  loopt op vakantie met een Ray Ban designbril van Google. En met u duizenden bezoekers. De stad wordt uniek wanneer 4G, wifi, smart wearables en augmented reality elkaar gaan raken. Uw stad is niet langer mijn stad is niet langer onze stad. Dé stad is niet meer…lang leve de stad!

 

Stille revolutie

Er is een stille revolutie gaande. Sinds 2008 zijn er meer machines met elkaar verbonden dan mensen. Het Internet of Things vervangt het Internet of Humans en is ontsnapt uit onze beeldschermen naar onze pleinen, straten, treinen en cafes. Het internet is overal en altijd. Er wordt daarmee een nieuwe virtuele laag aan ons bestaan toegevoegd. Offline en online versmelten. Offline wordt  een recht om voor te vechten: bij BMW in Duitsland mag je in je vrije tijd echt vrij zijn. In de stad van alomvertegenwoordigheid van internet (de ubiquitous city) zal iedere inwoner en bezoeker zijn stad anders gaan zien. Letterlijk. The Matrix is here to stay.

 

Maar er is meer. De exponentieel groeiende berg aan data die beschikbaar komt als gevolg van deze technologie passen wij gezamenlijk toe om onze steden te optimaliseren. De term Smart City is inmiddels net zo uitgehold als duurzaamheid, aantrekkelijkheid of bereikbaarheid. Het biedt grote kansen om de grootstedelijke problemen rondom energie, mobiliteit en milieu op te lossen! De technologie zal ons wederom gaan redden: nu in de vorm van de stad als efficiencymachine met hoge processorkracht! Smart Cities als Songdo in Korea en Masdar in Abu Dhabi kenmerken zich al door deze techniekgedreven inrichting. Overal zijn sensoren aangebracht die mensen het leven gaan vergemakkelijken. Althans, dat is de bedoeling.

 

Functionele Stad 2.0

Toch word ik daar niet blij van. Het ‘Smart City’ concept wordt momenteel vooral top-down benaderd, vanuit een systeemgedreven en technologisch perspectief. In mensentaal: techniek, techniek, techniek. Smart City is de Functionele Stad 2.0, Le Corbusier zou trots geweest zijn. Laten we echter leren: functionaliteit laat zich niet vanaf de tekentafel creëren. Top-down stadsplanning is een deel van de werkelijkheid. Er is daar altijd nog de mens, met haar eigenzinnigheden, haar wil, haar gedrag.

 

En nu het goede nieuws: Smart City-technologie is er ook voor die mens. Waar planners en instituties met verzamelde big data zorgen voor efficiencyverbetering van het bestaande, maken ook individuen een schaalsprong. Meer informatie en technische mogelijkheden betekent ook meer ontplooiing. U en ik kunnen daardoor vaker zelf keuzes maken of ons gaan organiseren met gelijkgestemden. Dat is volgens ons de Big data-paradox: de massa wordt massaler en tegelijk wordt het individu individueler. Het collectief sturen dat zo voorspelbaar leek te worden is hiermee deels afgelopen; deze zal eerder iets weg hebben van het ad-hoc aansturing van een toevallige zwerm van individuen. Op macro-niveau (de zwerm) blijft nog steeds een zekere voorspelbaarheid, maar op micro-niveau (het individu) wordt deze onvoorspelbaarder als nooit te voren: zwermen in de cloud!

 

Dat gaan we terug zien in ons dagelijks handelen. Analoog aan het internet – onze virtuele stad – wordt de fysiek stad ‘sociaal’ in de social-media zin van het woord. .  Internetwinkelen krijgt een nieuwe dimensie als –staande voor een winkelruit-  jouw persoonlijke realtime aanbiedingen oppoppen. Per sms, app, of op je bril. Verdwalen in die vreemde stad hoeft ook niet meer. En wellicht hoef je jezelf niet eens meer voor te stellen aan een vreemdeling.  De mogelijkheden lijken eindeloos en je wordt in staat gesteld om meer zelf je eigen pad (letterlijk en figuurlijk) uit te stippelen. Verdwalen in die vreemde stad hoeft niet meer. Design your own life krijgt eindelijk een diepere betekenis dan alleen het zelf mogen inrichten van je huiskamer!

 

Zover is het echter nog niet. Naar onze mening zijn het voorlopig de bestaande partijen, opererend binnen bestaande structuren, die de technologische mogelijkheden benutten. Hiermee doelen we op onszelf, planners van nu: overheden, adviesbureaus, grote organisaties. Zij zullen op zoek gaan naar sneller, beter, efficiënter. Het leidt tot de slimme stad als efficiëntiemachine met hogere processorkracht.

 

Barsten

Maar toch, one more thing: De Functionele Stad 2.0 vertoont haar eerste barsten: fietsgebruik explodeert, snelwegkantoren worden genegeerd, zielloze wijken lopen leeg en winkelstraten worden verlaten. De stad wil ademen, flexibel zijn, kortom: leven!.  

 

Om een stad daadwerkelijk slim en duurzaam te laten worden is meer nodig dan het polijsten van wat is. Het vraagt om vrijheid en (letterlijk) de ruimte om te kunnen ontplooien. Ruimte laten voor eigen invulling, voor flexibel ruimte- en tijdsgebruik, voor inspiratie en voor authenticiteit. Concreet gaat het dan om flexibele werktijden, om flexibel onderwijs, om flexibel gebruik en inrichting van de ruimte.  Het vraagt om ruimte in planvorming, om minder regels en om meer kaders. Zelfsturing van onderaf, aangevuld met zwermsturing van bovenaf. Op deze wijze wordt de stad  pas echt ‘resilient’: de stad wordt interactiever, flexibeler, leuker, spannender, aantrekkelijker, duurzamer.

 

De slimme stad wordt als het internet nu is: social mediated. De stad komt daarmee steeds meer in het teken te staan van haar gebruikers. Er zal binnen de stadsplanning een verschuiving van stakeholders plaatsvinden. De gebruikers van de stad nemen stukje bij beetje het heft meer in eigen hand. De volgzame burgerij transformeert in een samenleving die vraagstukken zelf oppakt. Een community is immers in een handomdraai gevormd: Samen energie opwekken? Samen onze openbare ruimte inrichten? Samen vervoer organiseren? Het kan en gebeurt nu al.

 

In de gemeente Venray participeren bewoners zelfs in de herinrichting van hun straat, samen met de gemeente en aannemer. Hierin hebben zij een actieve rol, ook in de uitvoering en regievoering. Dit soort voorbeelden zijn nog erg schaars, maar toch zijn op een groter schaalniveau al treffende  voorbeelden te vinden van initiatieven die buiten de bestaande structuren en systemen omgaan. ITunes verdelgt Free Record Shop. AirBnB zet de hotelmarkt op zijn kop. Kodak is weggevaagd door Instagram. Een auto ga je lenen, niet kopen. Uber zal de beschermende muren rond de taximarkt doen schudden op zijn grondvesten. Dat is niet straks. Dat is nu.

 

Wat is ons stedelijk toekomstperspectief?

Kort gezegd: bestaande systemen beginnen te piepen en kraken. De technologie dendert rustig voort. Dit noopt tot herziening. Denken en handelen wij: overheden, organisaties, instellingen, marktpartijen niet nog veelal vanuit de bestaande structuren en systemen? En liggen de antwoorden voor de toekomstige stad juist niet veel meer in het verbinden van de smart trend met de social trend? Volgens ons wel. En het delen van data, informatie en kennis is deze verbinder. Open data genereert sociaal kapitaal. En het mooie van sociaal kapitaal is dat delen vermenigvuldigen wordt. Planners, richt u dus vooral massaal op de smart city, maar bedenk: die stad van de toekomst is vooral ook social en shared!

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 253

1 2 3 4 5 6

  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine

Artikelen 1 tot 25 van 253

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.