Het addertje onder MaaS

Let op dat je niet wordt gebeten

woensdag 19 december 2018 Robin Huizenga, PTV Group 0 reacties 386x gelezen

Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot volwassenheid te brengen. U wilt echter niet tien separate apps op uw telefoon, waarbij u zelf moet uitzoeken waar en wanneer welke deelleverancier het beste een deel van uw reis kan invullen.

Robin Huizenga, PTV Group

Robin Huizenga, PTV Group

Vele concepten voor gedeelde mobiliteit zoals Greenwheels, Mywheels, Snappcar, ConnectCar, Car2Go (alle op auto gericht), Felyx (scooters) en natuurlijk Uber (naast auto ook steps) zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om aandacht van u, mij, de consument. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun business model tot volwassenheid te brengen. U wilt echter niet 10 separate apps op uw telefoon waarbij u zelf moet wisselen om uit te zoeken waar en wanneer elke deelleverancier een gedeelte van uw reis het beste kan invullen. Nee, u wilt ontzorgd worden! U wilt in één handeling uw complete reis organiseren, van deur tot deur, waarbij alle vervoermiddelen voor u gereserveerd worden én de administratieve lasten (betalingen, tickets, etcetera.) worden afgehandeld. In gelijke tred aan de deelleveranciers schieten MaaS-dienstverleners als paddenstoelen uit de grond om u te begeleiden bij het plannen en organiseren van uw reis. Zij loodsen u door het doolhof van deelleveranciers en deeloplossingen om u te ontzorgen!

 

Velen die actief zijn in het werkveld van verkeer en mobiliteit kijken comfortabel en ontspannen naar deze ontwikkeling met de verwachting dat MaaS een aantal hedendaagse problemen voor hen zal verminderen. En natuurlijk heeft MaaS in beginsel een goede potentie om een aantal hedendaagse problemen te verzachten. Maar let op, er zit een vervelend addertje onder het gras, dat we gecontroleerd moeten vangen om niet zelf gebeten te worden en in shock te geraken.

 

MaaS een zegen of toch een vloek? U bepaalt!

Meerdere MaaS-dienstverleners hebben het daglicht kunnen zien door financiële steun van een overheid. Voor de overheid is dit een bekende methode om het gebruik van (delen van) deze deelconcepten te stimuleren ter bevordering van de bereikbaarheid en leefbaarheid van ons als individu en de samenleving als geheel. Maar we moeten ons realiseren dat de businessmodellen van de drie andere belangrijkste MaaS-spelers: de deelleveranciers (waaronder autofabrikanten), openbaarvervoer-dienstverleners en de service-dienstverleners niet aansluiten bij deze doelstelling. Als de overheid, na het geven van een geboortepremie, kijkt naar de markt om het kindje volgens hun normen en waarden op te voeden komen ze waarschijnlijk bedrogen uit. 

 

Een hedendaags voorbeeld om dit te illustreren is de relatie tussen deelleverancier Uber en de stad Londen. Uber is een aantal jaar geleden, overigens zonder financiële steun, naar Londen gekomen. Lokaal werd blij uitgekeken naar een afname van de aanwezige fileproblematiek door Uber. Maar niet snel daarna drong de realiteit met een harde klap door: Uber werd de oorzaak van fileproblematiek! Logisch als je je realiseert dat het verdienmodel van Uberchauffeurs niets te maken heeft met verkeerskundige optimalisatie, bevordering van bereikbaarheid of leefbaarheid. Nee, hun verdienmodel kan platgeslagen worden als prijs per passagierskilometers. En dus maakten Uberchauffeurs bijna 100.000 verplaatsingen per dag op zoek naar nieuwe passagiers om te vervoeren en hun inkomen veilig te stellen. De stad Londen raakte in een (verkeerskundige) shock en ter stabilisatie van de patiënt werd Uber direct geheel uit Londen verbannen. Rechtszaken volgden. De inwoners van de stad zijn er al met al niets op vooruit gegaan. 

 

Modelmatige onderbouwing voor MaaS.. ik kan niet of ik wil niet!

Als verkeerskundigen kunnen wij MaaS niet zo gemakkelijk aan de kant zetten als de politiek. Een verkeersprognose voor 2040 zonder de invloed van een MaaS is bezijden de te verwachten werkelijkheid. Met het complexer worden van ons verplaatsingssysteem en -gedrag moeten wij als verkeerskundigen onze rekenmethodes aanpassen om deze effecten mee te kunnen nemen. Velen zullen dat met mij eens zijn. Toch is het aandeel van studies waarin dit inderdaad wordt meegenomen op dit moment marginaal te noemen. Een veel gehoorde reactie is ‘We weten toch niet wat het effect is’. Dat is waar, maar dat geldt voor vele aspecten van de verkeersmodellering. Aannames zijn noodzakelijk in de verkeerskundige modellering, anders was het wel een feitelijk gegeven, wat een verkeersmodel per definitie overbodig maakt. Een model bestaat bij de gratie van onzekerheid en de wens naar duidelijkheid. Maar om terug te komen op MaaS, voor MaaS-studies zullen bandbreedtes rondom de uitkomsten aanwezig zijn. Ja zeker, maar daardoor niet minder waardevol om strategische keuzes te onderbouwen en ervoor te zorgen dat ons belastinggeld goed wordt inzet. 

 

MaaS, de drie belangrijkste verkeerkundige uitdagingen

Veel overheden beschikken over een actueel verkeersmodel. Met de technologie van vandaag is het zeker mogelijk om in dit verkeersmodel de drie belangrijkste verkeerskundige aspecten van MaaS mee te laten nemen:

  • Het achtereenvolgens gebruiken door dezelfde persoon van verschillende vervoerwijzen om een verplaatsing te maken;
  • het achter elkaar gebruik maken door verschillende personen van eenzelfde vervoermiddel, zoals bij deelauto’s, deelfietsen en deelsteps het geval is;
  • het gezamenlijk gebruik door meerdere personen tegelijk van een vervoermiddel, wat een snelle vlucht zal nemen wanneer autonome voertuigen daadwerkelijk ons straatbeeld gaan vullen. 

 

Elk verkeersmodel dat bovenstaande aspecten niet beschouwt bij haar prognoseberekening is daarmee ten minste onvolledig te noemen. Als positief voorbeeld dient hier de stad Luxemburg. De stad wordt dagelijkse geconfronteerd met een grote pendel van forenzen die de bereikbaarheid en leefbaarheid van de stad onder druk zetten. De stad heeft de wens uitgesproken om over een paar jaar het autoaandeel sterk gereduceerd te hebben ten gunste van de groene ruimte en de leefbaarheid voor haar inwoners. 

 

Er wordt gekeken naar de eerste twee bovenstaande uitdagingen, intermodaliteit en multimodaliteit. Met de kennis van nu, gevat in het multimodale verkeersmodel, ontwerpt de stad een fietsdeelprogramma. Van de locaties voor de deelfietsen tot aan het aantal en de prijsstelling van gebruik. Het model wordt hiervoor ingezet om variaties te onderzoeken, gevoeligheden bloot te leggen en bandbreedtes helder te krijgen. Het is daarmee een kosteneffectief middel om kosten en baten vooraf te schatten en een onderbouwde keuze te maken. Een keuze die vervolgens kan leiden tot een pilot waarbij de kennis en kunde uit de modelexercitie als fundament wordt gebruikt om heldere doelstellingen voor de pilot te formuleren. Modelexercities en lokale pilots in volmaakte harmonie samenwerkend, om op een effectieve manier te komen tot een zo goed mogelijk onderbouwde keuze.

 

MaaS en de toekomstige rol van autonome voertuigen

Naast de hedendaagse MaaS concepten, laten we zeggen de mooie schil om bestaande modaliteiten, staat een nog belangrijker fenomeen aan de verkeerskundige horizon te wachten: de opkomst van het autonome voertuig is de derde van eerder genoemde uitdagingen. Lokale MaaS-pilots ter onderzoek van mogelijke effecten, waarbij met een geboortepremie het businessmodel tijdelijk wordt overruled door een alternatieve geldstroom, kunnen nuttig zijn. Maar zodra de alternatieve geldstroom opdroogt wordt de ware aard van het beestje weer duidelijk en die kan anders zijn. Hierbij overigens niet zeggende dat pilots niet nuttig zijn want dat zijn ze zeker. Ze kunnen een schat aan informatie opleveren die noodzakelijk is om MaaS tot volwassenheid te krijgen.

 

Maar zoals eerder gesteld is het mijn inziens wenselijk om lokale pilots vergezeld te laten gaan van modelexercities om effectief kosten en baten te definiëren, het fundament van de pilots te onderzoeken en duidelijk hypotheses te definiëren. Kan dit? Jazeker, steden als Berlijn, Oslo, Lissabon en niet vergeten Barcelona zijn ons al voor gegaan. De Barcelona MaaS-studie is daarbij zeker interessant omdat deze door een internationaal gerespecteerd panel recentelijk is beloond met ‘Best MaaS study’. Hier is dus zeker kennis op te halen. Kennis hoe u vandaag de dag al rekening moet en kunt houden met de ontwikkelingen van morgen. Waarom zou u dit niet doen?

 

Kijk ook naar financieel, milieukundig en energie propositie van MaaS.

En denk daarbij niet alleen aan verkeerskundige effecten, maar ook zeker aan de financiële en milieukundige effecten, als ook de aanstaande energietransitie. De verslechterende bereikbaarheid door stilstaande voertuigen op de rijbaan om passagiers de gelegenheid te geven voor hun deur in en uit te stappen. Financiële vraagstukken over hoe om te gaan met reeds gedane grote investeringen in gebouwde parkeervoorzieningen en inkomstenderving door dalende parkeerbehoefte. Hoe kan de concurrentie tussen autonoom voertuig en openbaar vervoer ingevuld worden ten gunste van de leefbaarheid? Hoe passen de elektrisch aangedreven voertuigen in de ingezette energietransitie? Als we nu massaal bij thuiskomst om 18:00 uur ons voertuig aan de laadpaal zetten wordt het donker in Nederland. 

 

Allemaal vraagstukken waar anderen u reeds zijn voorgegaan. Bereid u voor en pak deze handschoen op.  “Shape our future of mobility together”.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 256

1 2 3 4 5 6

  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...

Artikelen 1 tot 25 van 256

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.