Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto?

dinsdag 30 januari 2018 Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog Sweco 2 reacties 450x gelezen

Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid bepaald niet ten goede te komen. De mogelijkheden die onze telefoon biedt mogen dan ‘smart’ zijn, maar ‘safe’ is anders. Tijd om verder te zoeken naar mogelijkheden om op een veilige en verantwoorde manier technologie in het verkeer te gebruiken.

Nathalie van Dijk, Sweco

Nathalie van Dijk, Sweco

Herinnert u zich nog die video van verzekeraar Interpolis? Het verhaal van een jongeman die achter het stuur zijn smartphone checkt en daardoor met 90 km/h op zijn voorligger botst, laat mij maar niet los. De bestuurster raakt zwaargewond. Haar zoon, die achterin zit, overlijdt. De video gaat viral en wordt op Facebook meer dan 20.000 keer gedeeld.

 

Zo’n filmpje maakt dus indruk. Misschien is het zelfs confronterend. Want als het om smartphonegebruik achter het stuur gaat, duikt er vaak een narcistisch duiveltje op dat vertelt dat u een ster bent in multitasken. U bent geen zondagsrijder, maar een ervaren bestuurder met een drukbezette agenda. Met uw linkeroog op de weg en het rechteroog op uw telefoon stuurt u even een appje of scrollt u door uw tijdlijn. Alles onder controle, denkt u…

 

Multitasken in de auto
U hebt misschien het gevoel dat u met gemak twee dingen tegelijk kunt, maar het brein fopt u. Psychologisch onderzoek heeft aangetoond dat onze handen, ogen en hersenen maar één taak tegelijk kunnen uitvoeren. Appen en autorijden gaan dus niet samen. De kans is aannemelijk dat u mij op dit moment nog niet gelooft, omdat u het levende bewijs bent dat het wel kan. Maar onderzoeker Jelmer Borst van de Universiteit van Groningen bewijst iets anders.

 

Hij heeft ontdekt dat ons werkgeheugen slechts één ding tegelijk kan. Al het andere wat u op datzelfde moment doet, wordt verplaatst naar het langetermijngeheugen. U bent dus niet aan het multitasken, maar aan het switchtasken. En voor elke switch van de telefoon naar het verkeer heeft het brein een zeventiende van een seconde nodig. In die tijd kunnen hersenen geen informatie verwerken. En het filmpje toont aan dat die fractie van nog geen kwartseconde er wel degelijk toe doet!

 

Veilige smartfuncties
Als verkeerspsycholoog bij Sweco is het mijn missie om de verkeersveiligheid te bevorderen. Het liefst zou ik dus zeggen: weg met die telefoon achter het stuur! Maar de smartphone mag dan een gevaarlijke verleider zijn, hij is ook bijzonder handig in het verkeer. Door allerlei verkeersgerelateerde functies kan hij uw reis van A naar B een stuk makkelijker en efficiënter maken. Deze smartfuncties moeten dus zo veilig mogelijk worden aangeboden. Maar hoe? De pushberichten die zich tijdens je reis opdringen, zijn verleidelijk. U wordt getriggerd om toch even op je telefoon te kijken. Ik vind daarom dat elke auto uitgerust moet worden met een optimaal navigatiesysteem of in-carscherm, dat de verkeersgerelateerde functies op de smartphone overbodig maakt.

 

Maar ook dan wordt de aandacht afgeleid door een scherm. Bij het (door)ontwikkelen van dit soort systemen is het dus noodzakelijk om te zoeken naar een niet afleidend design en optimale gebruiksvriendelijkheid.

 

Appen in de auto
Eén ding is duidelijk: er moet iets gebeuren, want de cijfers liegen er niet om. Eén op de drie automobilisten verstuurt weleens een bericht achter het stuur. Onder zakelijke rijders zegt maar liefst 37 procent zijn telefoon niet te kunnen negeren tijdens een rit. En de prijs die we daarvoor betalen is hoog. Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) vergroot smartphonegebruik de kans op betrokkenheid bij een ernstig ongeval met ongeveer factor tien. We kunnen dus niet wachten tot elke auto in de toekomst van zo’n veilig navigatiesysteem of in-carscherm is voorzien. Om het verkeer ook zonder zo’n systeem veiliger te maken, zullen we ons gedrag moeten veranderen.

 

Offline verveling heeft een functie
Waarschijnlijk hebt u nu het gevoel dat u uw tijd zo optimaal mogelijk moet gebruiken. Dat doet u door ook in de auto te communiceren via de smartphone: even appen, skypen of facetimen. Maar wist u dat u productiever wordt door af en toe offline te zijn? Als u overspoeld wordt met informatie, hebt u volgens onderzoeker Evgeny Morozov geen ruimte om nieuwe inzichten te krijgen. Dan ontstaat er informatiemoeheid in het hoofd.

 

De verveling die mogelijk toeslaat op een lange snelweg, heeft juist een functie! Hersenscans laten zien dat de binnenkant van de prefrontale cortex zeer actief is bij verveling. U krijgt ruimte om dieper na te denken en uw creativiteit wordt gestimuleerd. Resultaat: wanneer u weer aan het werk gaat, zult u merken dat u uiteindelijk productiever bent. Er zijn diverse apps beschikbaar die u kunnen helpen om het gebruik van de smartphone te verminderen. Hiermee kunt u er bijvoorbeeld achter komen hoelang u dagelijks naar je telefoonscherm kijkt. Er zijn ook apps beschikbaar die  pushberichten blokkeren tijdens de rit. Mijn eigen offline-moment creëer  ik trouwens door af en toe mijn telefoon in de vliegtuig-modus te zetten.

 

Tekenen voor veilig verkeer
Sweco ondertekende in januari het Convenant ‘Veilig gebruik smartfuncties in het verkeer’. Daarmee bevestigen ook wij hoeveel waarde we hechten aan volledige aandacht op de weg wanneer u in de auto zit. In de stad van de toekomst speelt technologie een steeds belangrijkere rol. Voor ons is het daarom niet meer dan logisch om ons te verbinden aan het verantwoord gebruik van smartfuncties in het verkeer.

 

Daarnaast hoop ik dat iedereen af en toe een moment van verveling ervaart en het lef heeft om in de auto offline te zijn. Daarmee bewijst u niet alleen de verkeersveiligheid een grote dienst, maar ook uzelf. U krijgt er immers een creatiever en productiever brein voor terug!   

 

Over Nathalie van Dijk
Nathalie van Dijk is verkeerspsycholoog bij Sweco: “Het gedrag van mensen vind ik bijzonder fascinerend. Bij Sweco bestudeer ik het doen en laten van verkeersdeelnemers en onderzoek ik hoe je hun gedrag kunt beïnvloeden. Mijn belangrijkste doelen? Het stimuleren van duurzame mobiliteit en het verhogen van de verkeersveiligheid.”


Reacties

Reacties

Theo van den Elzen 31/08/2018 13:23

Op de trekker heb je een hand aan het stuur, of je knie.
De ander heb je nodig voor de mobiel.
De zaken regelen moet doorgaan.

johan Rommelaere 08/07/2018 00:24

Ik heb met heel veel interesse dit artikel gelezen. Ik probeer binnen de politiecultuur, en dit is op zich niet eenvoudig, een nieuwe aanpak te promoten. Gedragswijzing door combinatie van sensibilisatie en handhaving en gerichte communicatie naar doelgroepen samen met partners. Veel collega's vinden alleen "handhaving" een politietaak. Zelf zijn we projectleider van een fietsproject en proberen daar deze aanpak te gebruiken. De grootste weerstand komt van binnen de organisatie - partners staan er wel voor open. Ik heb voor collega's van mijn eigen team al eens een uiteenzetting over dat "multitasken" gegeven en eenvoudig proberen uit te leggen hoe ons brein werkt en wat de beperkingen zijn en wat de invloed van afleiding, alcohol en drugs kunnen zijn. Bedoeling is dat ze dan ook snappen waar ze mee bezig zijn. We proberen binnen het fietsproject ook studenten te sensibiliseren rond de gevaren van alcohol op de fiets en de zin van het dragen van een fietshelm. Studenten zijn echter door hun subcultuur een heel moeilijke groep om vanuit de politie (authoriteit) te bereiken. We proberen dit met partners ......maar het is niet eenvoudig dit voor elkaar te krijgen en deze visie verkocht te krijgen. Intern bij de politie botst het op weerstand. Hoe zit dat in Nederland ?

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.