Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken!

Kwaliteit fietsinfrastructuur moet meegroeien met ontwikkelingen

dinsdag 16 februari 2016 Peter Morsink 1 reactie 1027x gelezen

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Of in een lastig rafelig randje. Dat weet ik, omdat ik samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, enkele provincies, gemeenten en de Fietsersbond nauw betrokken ben bij een groot onderzoek naar fietsveiligheid in Nederland.

Peter Morsink, senior adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid, RoyalHaskoningDHV

De eindbijeenkomst van het project 'Het Vergevingsgezinde Fietspad' is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.

Peter Morsink, senior adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid, RoyalHaskoningDHV De eindbijeenkomst van het project 'Het Vergevingsgezinde Fietspad' is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.

In 2014 was maar liefst 60 procent van de 20.700 ernstige verkeersgewonden een fietser! Van die 12.420 pechvogels was ruim 80 procent slachtoffer van enkelvoudige fietsongevallen, dus zonder dat er iemand anders bij betrokken was. En in bijna de helft van alle gevallen was de gewonde fietser 54 jaar of ouder. Omdat deze cijfers alleen maar toenemen, willen we deze trend doorbreken. Het wordt dus hoog tijd om te kijken of onze fietspaden nog voldoen aan de huidige eisen én of we de verkeersveiligheid weer kunnen verbeteren. Nederland heeft hierin immers een positie hoog te houden.

Grossieren in ongevallen
Nederland grossiert in fietsen, maar grossieren we ook in fietsongevallen? Wereldwijd gezien zijn er niet veel landen waar de fietspaden zo veilig zijn als in Nederland. Maar tegelijkertijd zijn er ook maar weinig landen, waar zoveel gefietst wordt als in ons land. Ons land is een echt fietsland. Fietsen is hot: iedereen (van peuter tot 55-plusser) heeft een fiets. Niet alleen voor woon-werkverkeer of om naar school te fietsen, maar ook om leuke fietstochten te maken. Ons uitgebreide recreatieve fietsnetwerk leent zich daar uitstekend toe. Toch eist dat grote aantal fietsers zijn tol en de cijfers liegen er dus niet om.

Slachtofferaantallen zijn onacceptabel
Ik noemde het al even: ik maak deel uit van een initiatief (ministerie van Infrastructuur en Milieu, provincies Overijssel, Friesland, Utrecht, gemeenten, politie, Rijksuniversiteit Groningen, de Fietsersbond, advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV als penvoerder) dat onderzoek doet naar het gedrag van de (oudere) fietser in relatie tot de fietsinfrastructuur. Hoe gedragen ze zich tijdens het fietsen? In welke situaties komen ze in de problemen? En hoe kunnen we die gevaarlijke situaties zo veel mogelijk voorkomen? Hoe kan het dat er per jaar toch zoveel ongevallen plaatsvinden? En helaas ook met dodelijke afloop, want kwamen er in 2010 nog 162 fietsers om in het verkeer, in 2011 en 2014 waren dat er zelfs 200…

We fietsen vaker, verder en sneller
Fietsen was altijd al populair in ons land. Maar de ruime vrije tijd en de komst van de elektrische fiets (e-bike) in 2009 bieden ons de kans om vaker en vooral méér kilometers te fietsen. Dat gaat in het bijzonder op voor 55-plussers met hun snellere e-bikes, waarmee ze soms wel twee tot drie keer zo ver fietsen als daarvoor. Heel gezond en ontspannend natuurlijk en dat moeten ze vooral blijven doen, maar dat vergroot wel de drukte op de fietspaden. Kijk maar eens tijdens de spits of op een mooie zomerse dag hoeveel er gefietst wordt! Steeds meer mensen maken tegelijkertijd gebruik van ons fietsnetwerk.

Beter inzicht in gedrag van de fietser
Helaas laat het flinke aantal enkelvoudige fietsongevallen zien dat de kwaliteit van de infrastructuur niet is meegegroeid met het toegenomen en veranderde gebruik. Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en een onderzoek dat de Fietsersbond in het kader van dit project hield onder haar leden, boden ons veel inzicht in het gedrag van fietsers. Zo raken veel mensen onnodig in de problemen, omdat ze geen veilige positie op het fietspad innemen, door onoplettendheid in de zachte berm terechtkomen, tegen een paaltje aanfietsen of met hun trapper de trottoirband raken. En juist de 55-plussers zijn fysiek vaak kwetsbaarder. Hoog tijd dus om onze fietspaden beter in te richten voor deze groep gebruikers.

Omdenken: hoe goed ‘vergeeft’ het fietspad een foutje?
Wat wij ons afvroegen was: wat als je nu eens omdenkt? Hoe goed ‘vergeeft’ de infrastructuur van een fietspad een foutje van onze kant? Krijg je bijvoorbeeld de kans om weer terug op het fietspad te komen als je uitwijkt voor een plas op de weg, als we er een extra strook naast leggen? Houdt een duidelijke belijning de twee druk met elkaar kletsende vriendinnen en de tegemoetkomende fietsende oudere ‘op het rechte pad’? Voorkomen waarschuwende witte lijnen dat we tegen een fietspaaltje opbotsen? Met andere woorden: zijn vergevingsgezinde fietspaden de oplossing? Ik vind van wel!

Een fout moet te herstellen zijn
Om de veiligheid van fietsers te vergroten, zouden we ervoor moeten zorgen dat mensen minder snel fouten kunnen maken. En de fouten die tóch gemaakt worden, zouden niet onvermijdelijk moeten leiden tot een (letsel)ongeval. Een fietspad zou dus zó ingericht moeten worden, dat kleine fouten voorkomen of gecorrigeerd kunnen worden. De inrichting van de infrastructuur van het wegennet voor gemotoriseerd verkeer krijgt veel aandacht. Hoe mooi zou het zijn, als de beheerders van fietspaden het veilig inrichten van hun fietspadennet evenveel urgentie zouden geven in hun plannen? Dat zou een hoop gewonden en doden schelen.

Saskia Kluit overtuigd van urgentie 'vergevingsgezinde fietspaden'
Gelukkig is Saskia Kluit, directeur van de Fietsersbond, er net als ik, van overtuigd dat die urgentie gevoeld wordt. Ik spreek Saskia en haar collega’s vanwege ons onderzoek regelmatig en ook zij is groot voorstander van het realiseren van de zogeheten ‘vergevingsgezinde fietspaden’.

En ja, ook zij is een van die duizenden slachtoffers van een fietsongeval. Het ‘varkensruggetje’ waar zij tijdens een flinke sneeuwbui met haar fiets over uitgleed, was weinig vergevingsgezind en ze hield aan haar val een flinke hersenschudding over. Saskia ziet het bovendien als heel positief dat je met het inrichten van vergevingsgezinde fietspaden niet het hele fietsnetwerk op zijn kop hoeft te zetten.

Provincies en gemeenten voelen de urgentie van het veiliger maken van fietspaden en maken haast met het uitwerken van een fietsveiligheidsplan. Verder pakt de Fietsersbond verkeersveiligheid ook aan met fietslessen voor verschillende doelgroepen. Ook adviseren zij bijvoorbeeld strammer wordende senioren, die niet meer zo goed over hun schouder kunnen kijken, om een spiegel op het stuur te plaatsen.

Veilig fietsen voor jong én oud
Terwijl ik deze blog schrijf, zie ik vanuit mijn werkkamer mijn dochter samen met haar vriendinnetje opgewonden kletsend over haar nieuwe puppy op de fiets wegrijden. Moet ik me zorgen maken? Nee, dat heb ik leren loslaten. En omdat we onze fietspaden veiliger maken voor oudere fietsers, zullen ook de jongeren er net als alle andere wielrijders van meeprofiteren!

 

Voor meer informatie: www.vergevingsgezindefietspad.nl

 

De eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.


Reacties

Reacties

Stefan Langeveld 01/03/2016 12:33

Het echte probleem: een hele generatie verkeersambtenaren heeft de fiets-infrastructuur gevaarlijk en hinderlijk gemaakt. Gesteund door politiek, fietsersbond, consultants en wegenbouwers. Zijn zij in staat tot omdenken ? Ik vrees van niet. Ook na het dodelijke ongeval op de Veemkade blijven in Amsterdam veel palen staan, ook onderaan fietsbruggen. Het weren van auto's blijft belangrijker dan de gezondheid van de fietser en zijn comfort, ook al kán een auto die brug niet over.
http://baluw.nl/index.php?id=fietspaaltjes-op-fietspad

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 224

1 2 3 4 5 6

  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT

Artikelen 1 tot 25 van 224

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.