Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken!

Kwaliteit fietsinfrastructuur moet meegroeien met ontwikkelingen

dinsdag 16 februari 2016 Peter Morsink 1 reactie 1124x gelezen

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Of in een lastig rafelig randje. Dat weet ik, omdat ik samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, enkele provincies, gemeenten en de Fietsersbond nauw betrokken ben bij een groot onderzoek naar fietsveiligheid in Nederland.

Peter Morsink, senior adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid, RoyalHaskoningDHV

De eindbijeenkomst van het project 'Het Vergevingsgezinde Fietspad' is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.

Peter Morsink, senior adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid, RoyalHaskoningDHV De eindbijeenkomst van het project 'Het Vergevingsgezinde Fietspad' is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.

In 2014 was maar liefst 60 procent van de 20.700 ernstige verkeersgewonden een fietser! Van die 12.420 pechvogels was ruim 80 procent slachtoffer van enkelvoudige fietsongevallen, dus zonder dat er iemand anders bij betrokken was. En in bijna de helft van alle gevallen was de gewonde fietser 54 jaar of ouder. Omdat deze cijfers alleen maar toenemen, willen we deze trend doorbreken. Het wordt dus hoog tijd om te kijken of onze fietspaden nog voldoen aan de huidige eisen én of we de verkeersveiligheid weer kunnen verbeteren. Nederland heeft hierin immers een positie hoog te houden.

Grossieren in ongevallen
Nederland grossiert in fietsen, maar grossieren we ook in fietsongevallen? Wereldwijd gezien zijn er niet veel landen waar de fietspaden zo veilig zijn als in Nederland. Maar tegelijkertijd zijn er ook maar weinig landen, waar zoveel gefietst wordt als in ons land. Ons land is een echt fietsland. Fietsen is hot: iedereen (van peuter tot 55-plusser) heeft een fiets. Niet alleen voor woon-werkverkeer of om naar school te fietsen, maar ook om leuke fietstochten te maken. Ons uitgebreide recreatieve fietsnetwerk leent zich daar uitstekend toe. Toch eist dat grote aantal fietsers zijn tol en de cijfers liegen er dus niet om.

Slachtofferaantallen zijn onacceptabel
Ik noemde het al even: ik maak deel uit van een initiatief (ministerie van Infrastructuur en Milieu, provincies Overijssel, Friesland, Utrecht, gemeenten, politie, Rijksuniversiteit Groningen, de Fietsersbond, advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV als penvoerder) dat onderzoek doet naar het gedrag van de (oudere) fietser in relatie tot de fietsinfrastructuur. Hoe gedragen ze zich tijdens het fietsen? In welke situaties komen ze in de problemen? En hoe kunnen we die gevaarlijke situaties zo veel mogelijk voorkomen? Hoe kan het dat er per jaar toch zoveel ongevallen plaatsvinden? En helaas ook met dodelijke afloop, want kwamen er in 2010 nog 162 fietsers om in het verkeer, in 2011 en 2014 waren dat er zelfs 200…

We fietsen vaker, verder en sneller
Fietsen was altijd al populair in ons land. Maar de ruime vrije tijd en de komst van de elektrische fiets (e-bike) in 2009 bieden ons de kans om vaker en vooral méér kilometers te fietsen. Dat gaat in het bijzonder op voor 55-plussers met hun snellere e-bikes, waarmee ze soms wel twee tot drie keer zo ver fietsen als daarvoor. Heel gezond en ontspannend natuurlijk en dat moeten ze vooral blijven doen, maar dat vergroot wel de drukte op de fietspaden. Kijk maar eens tijdens de spits of op een mooie zomerse dag hoeveel er gefietst wordt! Steeds meer mensen maken tegelijkertijd gebruik van ons fietsnetwerk.

Beter inzicht in gedrag van de fietser
Helaas laat het flinke aantal enkelvoudige fietsongevallen zien dat de kwaliteit van de infrastructuur niet is meegegroeid met het toegenomen en veranderde gebruik. Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en een onderzoek dat de Fietsersbond in het kader van dit project hield onder haar leden, boden ons veel inzicht in het gedrag van fietsers. Zo raken veel mensen onnodig in de problemen, omdat ze geen veilige positie op het fietspad innemen, door onoplettendheid in de zachte berm terechtkomen, tegen een paaltje aanfietsen of met hun trapper de trottoirband raken. En juist de 55-plussers zijn fysiek vaak kwetsbaarder. Hoog tijd dus om onze fietspaden beter in te richten voor deze groep gebruikers.

Omdenken: hoe goed ‘vergeeft’ het fietspad een foutje?
Wat wij ons afvroegen was: wat als je nu eens omdenkt? Hoe goed ‘vergeeft’ de infrastructuur van een fietspad een foutje van onze kant? Krijg je bijvoorbeeld de kans om weer terug op het fietspad te komen als je uitwijkt voor een plas op de weg, als we er een extra strook naast leggen? Houdt een duidelijke belijning de twee druk met elkaar kletsende vriendinnen en de tegemoetkomende fietsende oudere ‘op het rechte pad’? Voorkomen waarschuwende witte lijnen dat we tegen een fietspaaltje opbotsen? Met andere woorden: zijn vergevingsgezinde fietspaden de oplossing? Ik vind van wel!

Een fout moet te herstellen zijn
Om de veiligheid van fietsers te vergroten, zouden we ervoor moeten zorgen dat mensen minder snel fouten kunnen maken. En de fouten die tóch gemaakt worden, zouden niet onvermijdelijk moeten leiden tot een (letsel)ongeval. Een fietspad zou dus zó ingericht moeten worden, dat kleine fouten voorkomen of gecorrigeerd kunnen worden. De inrichting van de infrastructuur van het wegennet voor gemotoriseerd verkeer krijgt veel aandacht. Hoe mooi zou het zijn, als de beheerders van fietspaden het veilig inrichten van hun fietspadennet evenveel urgentie zouden geven in hun plannen? Dat zou een hoop gewonden en doden schelen.

Saskia Kluit overtuigd van urgentie 'vergevingsgezinde fietspaden'
Gelukkig is Saskia Kluit, directeur van de Fietsersbond, er net als ik, van overtuigd dat die urgentie gevoeld wordt. Ik spreek Saskia en haar collega’s vanwege ons onderzoek regelmatig en ook zij is groot voorstander van het realiseren van de zogeheten ‘vergevingsgezinde fietspaden’.

En ja, ook zij is een van die duizenden slachtoffers van een fietsongeval. Het ‘varkensruggetje’ waar zij tijdens een flinke sneeuwbui met haar fiets over uitgleed, was weinig vergevingsgezind en ze hield aan haar val een flinke hersenschudding over. Saskia ziet het bovendien als heel positief dat je met het inrichten van vergevingsgezinde fietspaden niet het hele fietsnetwerk op zijn kop hoeft te zetten.

Provincies en gemeenten voelen de urgentie van het veiliger maken van fietspaden en maken haast met het uitwerken van een fietsveiligheidsplan. Verder pakt de Fietsersbond verkeersveiligheid ook aan met fietslessen voor verschillende doelgroepen. Ook adviseren zij bijvoorbeeld strammer wordende senioren, die niet meer zo goed over hun schouder kunnen kijken, om een spiegel op het stuur te plaatsen.

Veilig fietsen voor jong én oud
Terwijl ik deze blog schrijf, zie ik vanuit mijn werkkamer mijn dochter samen met haar vriendinnetje opgewonden kletsend over haar nieuwe puppy op de fiets wegrijden. Moet ik me zorgen maken? Nee, dat heb ik leren loslaten. En omdat we onze fietspaden veiliger maken voor oudere fietsers, zullen ook de jongeren er net als alle andere wielrijders van meeprofiteren!

 

Voor meer informatie: www.vergevingsgezindefietspad.nl

 

De eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad is op 31 maart in het provinciehuis in Zwolle. In de aanloop daar naartoe zal ik u in een volgende blog een aantal voorbeelden van het pilotonderzoek laten zien.


Reacties

Reacties

Stefan Langeveld 01/03/2016 12:33

Het echte probleem: een hele generatie verkeersambtenaren heeft de fiets-infrastructuur gevaarlijk en hinderlijk gemaakt. Gesteund door politiek, fietsersbond, consultants en wegenbouwers. Zijn zij in staat tot omdenken ? Ik vrees van niet. Ook na het dodelijke ongeval op de Veemkade blijven in Amsterdam veel palen staan, ook onderaan fietsbruggen. Het weren van auto's blijft belangrijker dan de gezondheid van de fietser en zijn comfort, ook al kán een auto die brug niet over.
http://baluw.nl/index.php?id=fietspaaltjes-op-fietspad

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.