Hoogste tijd voor integrale fietsvisie

donderdag 28 februari 2019 Aad Wilmink, lid Commissie Kenniskring VOR 0 reacties 113x gelezen

Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op fiets(voorzieningen) in de jaren zeventig. Die integrale visie bundelde alle ideeën en onderzoeken en zette alles in het juiste kader. 

 

Juist dit lijkt me nu van toegevoegde waarde: een visie, een paraplu, waar alle afzonderlijke ontwikkelingen rond fiets aan bijdragen, dan wel kunnen worden aangevuld of aangepast. Dus, waar willen we naartoe als het gaat om ruimte, veiligheid en duurzaamheid? Wat is er al? Welke richtlijnen voldoen nog, welke moeten worden aangepast? Welke wetgeving moet worden geactualiseerd? Hoe komen we tot een nieuwe effectieve subsidieregeling? En hoe brengen we dit alles samen en wat is er verder nodig om een nieuw momentum te creëren?

Als verkeerskundige bij Rijkswaterstaat was ik in de jaren zeventig verantwoordelijk voor het uitvoeren van verkeersveiligheidsonderzoeken ten behoeve van het opstellen van richtlijnen voor het ontwerp van fietsvoorzieningen en woonerven. Dit leidde tot richtlijnen voor wegen buiten (RONA) en binnen (ASVV) de bebouwde kom. Veel van dit onderzoek was gekoppeld aan demonstratieprojecten die werden uitgevoerd in het kader van het Meerjarenplan personenvervoer (MPP) en later in het kader van het Structuurschema Verkeer en vervoer (SVV).

 

Wat is er sindsdien wel en niet veranderd? Er zijn nu veel meer soorten twee- en driewielers, die sterk verschillen in omvang, grootte en snelheid. Dit leidt tot subjectieve en objectieve verkeersonveiligheid door niet toereikende infrastructuur en achterlopende wet en regelgeving. Alle verkeersdeelnemers hebben, als gevolg hiervan, geen eenduidig verwachtingspatroon meer van elkaars verkeersgedrag. Daarmee werkt het traditionele systeem van een beperkt aantal categorieën verkeersdeelnemers dat zich voortbeweegt op een beperkt aantal uniform ingerichte categorieën wegen dus ook niet meer.

 

Kom met voorstellen

Dit (en meer) vraagt, naar mijn overtuiging, om een integrale visie op tweewielers en daarmee op het ontwerp en de inrichting van de verkeersruimte voor deze groep. Dit vraagt ook van verkeerskundigen – Ik zou ze in het belang van het onderwerp en passend in de tijdgeest ‘sustainable mobility engineers’ willen noemen – om voorstellen te doen voor noodzakelijke aanpassingen van verkeersregels, wetgeving en verkeersgedrag. Dit niet alleen voor de veiligheid, maar ook voor klimaat en duurzaamheid.

Ik wil hen niet voor de voeten lopen, maar ter illustratie denk ik bijvoorbeeld, naar analogie met de personenauto, dat per 2025 de verkoop van vervuilende twee-/driewielers verboden moet worden. Met ingang van 2030 kan het gebruik hiervan dan verboden worden ter verbetering van het stedelijk verkeersmilieu (CO2, NOx en fijnstof). Mogelijk kunnen de vele verschillende twee-/driewielers nader worden geüniformeerd. Denk aan: binnen de kom alleen elektrische tweewielers (e-bikes en e-rollers) op fietspaden toestaan die niet sneller kunnen en mogen dan 25 km/uur. Alle overige tweewielers (zoals e-scooters) komen dan op de rijbaan, natuurlijk met helmplicht. Om dit veilig te realiseren moet het aantal 30 km-wegen binnen de bebouwde kom sterk worden uitgebreid en de vormgeving worden aangepast. Daarnaast dient het ontwerp van de fietsvoorzieningen en wegen in relatie tot de overige verkeersdeelnemers aangepast te worden naar de kenmerken van de nieuwe twee-/driewielers. Overigens kunnen – als gevolg van nog te verwachten rekeningrijden en minder parkeer- en bewegingsruimte voor auto's – de woon-werk fietsintensiteiten nog wel eens sterk toenemen.

 

Extra investeringen

Zo’n fundamentele aanpassing in de ordening en vormgeving van de ruimtelijke infrastructuur vergt extra investeringen. Net als in de jaren zeventig zou het ministerie van IenW hiervoor een subsidieregeling moeten invoeren die te zijner tijd onder meer kan worden gevoed uit de opbrengsten van rekeningrijden. Deze, naar plaats en tijd afhankelijke belasting zal naar mijn verwachting nog voor 2025 worden ingevoerd.

 

In Nederland werd in de zeventiger jaren (Minister Westerterp begon ermee) meer dan 10 procent van het investeringsbudget voor de rijksinfrastructuur uitgegeven aan subsidies voor fietsvoorzieningen. Hiermee zijn duizenden kilometers fietspaden aangelegd binnen en buiten de bebouwde kom, alle bijdragend aan de integrale visie op de bevordering en de veiligheid van het fietsgebruik. Het zou een goede zaak zijn om dit na bijna 50 jaar weer eens te herhalen. Ook nu zou dit samen moeten gaan met onderzoeken en experimenten om het effect van de nieuwe vormgeving én wetgeving tijdig te evalueren. Deze zo opgedane kennis en expertise zou dan weer een lucratief exportartikel zijn voor Fietsland Nederland.
 
Ik hoop dat vanuit het Fietsberaad en het ministerie zo’n initiatief wordt opgepakt, en dat de sustainable mobility engineers met voorstellen komen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.