Hoogste tijd voor integrale fietsvisie

donderdag 28 februari 2019 Aad Wilmink, lid Commissie Kenniskring VOR 0 reacties 32x gelezen

Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op fiets(voorzieningen) in de jaren zeventig. Die integrale visie bundelde alle ideeën en onderzoeken en zette alles in het juiste kader. 

 

Juist dit lijkt me nu van toegevoegde waarde: een visie, een paraplu, waar alle afzonderlijke ontwikkelingen rond fiets aan bijdragen, dan wel kunnen worden aangevuld of aangepast. Dus, waar willen we naartoe als het gaat om ruimte, veiligheid en duurzaamheid? Wat is er al? Welke richtlijnen voldoen nog, welke moeten worden aangepast? Welke wetgeving moet worden geactualiseerd? Hoe komen we tot een nieuwe effectieve subsidieregeling? En hoe brengen we dit alles samen en wat is er verder nodig om een nieuw momentum te creëren?

Als verkeerskundige bij Rijkswaterstaat was ik in de jaren zeventig verantwoordelijk voor het uitvoeren van verkeersveiligheidsonderzoeken ten behoeve van het opstellen van richtlijnen voor het ontwerp van fietsvoorzieningen en woonerven. Dit leidde tot richtlijnen voor wegen buiten (RONA) en binnen (ASVV) de bebouwde kom. Veel van dit onderzoek was gekoppeld aan demonstratieprojecten die werden uitgevoerd in het kader van het Meerjarenplan personenvervoer (MPP) en later in het kader van het Structuurschema Verkeer en vervoer (SVV).

 

Wat is er sindsdien wel en niet veranderd? Er zijn nu veel meer soorten twee- en driewielers, die sterk verschillen in omvang, grootte en snelheid. Dit leidt tot subjectieve en objectieve verkeersonveiligheid door niet toereikende infrastructuur en achterlopende wet en regelgeving. Alle verkeersdeelnemers hebben, als gevolg hiervan, geen eenduidig verwachtingspatroon meer van elkaars verkeersgedrag. Daarmee werkt het traditionele systeem van een beperkt aantal categorieën verkeersdeelnemers dat zich voortbeweegt op een beperkt aantal uniform ingerichte categorieën wegen dus ook niet meer.

 

Kom met voorstellen

Dit (en meer) vraagt, naar mijn overtuiging, om een integrale visie op tweewielers en daarmee op het ontwerp en de inrichting van de verkeersruimte voor deze groep. Dit vraagt ook van verkeerskundigen – Ik zou ze in het belang van het onderwerp en passend in de tijdgeest ‘sustainable mobility engineers’ willen noemen – om voorstellen te doen voor noodzakelijke aanpassingen van verkeersregels, wetgeving en verkeersgedrag. Dit niet alleen voor de veiligheid, maar ook voor klimaat en duurzaamheid.

Ik wil hen niet voor de voeten lopen, maar ter illustratie denk ik bijvoorbeeld, naar analogie met de personenauto, dat per 2025 de verkoop van vervuilende twee-/driewielers verboden moet worden. Met ingang van 2030 kan het gebruik hiervan dan verboden worden ter verbetering van het stedelijk verkeersmilieu (CO2, NOx en fijnstof). Mogelijk kunnen de vele verschillende twee-/driewielers nader worden geüniformeerd. Denk aan: binnen de kom alleen elektrische tweewielers (e-bikes en e-rollers) op fietspaden toestaan die niet sneller kunnen en mogen dan 25 km/uur. Alle overige tweewielers (zoals e-scooters) komen dan op de rijbaan, natuurlijk met helmplicht. Om dit veilig te realiseren moet het aantal 30 km-wegen binnen de bebouwde kom sterk worden uitgebreid en de vormgeving worden aangepast. Daarnaast dient het ontwerp van de fietsvoorzieningen en wegen in relatie tot de overige verkeersdeelnemers aangepast te worden naar de kenmerken van de nieuwe twee-/driewielers. Overigens kunnen – als gevolg van nog te verwachten rekeningrijden en minder parkeer- en bewegingsruimte voor auto's – de woon-werk fietsintensiteiten nog wel eens sterk toenemen.

 

Extra investeringen

Zo’n fundamentele aanpassing in de ordening en vormgeving van de ruimtelijke infrastructuur vergt extra investeringen. Net als in de jaren zeventig zou het ministerie van IenW hiervoor een subsidieregeling moeten invoeren die te zijner tijd onder meer kan worden gevoed uit de opbrengsten van rekeningrijden. Deze, naar plaats en tijd afhankelijke belasting zal naar mijn verwachting nog voor 2025 worden ingevoerd.

 

In Nederland werd in de zeventiger jaren (Minister Westerterp begon ermee) meer dan 10 procent van het investeringsbudget voor de rijksinfrastructuur uitgegeven aan subsidies voor fietsvoorzieningen. Hiermee zijn duizenden kilometers fietspaden aangelegd binnen en buiten de bebouwde kom, alle bijdragend aan de integrale visie op de bevordering en de veiligheid van het fietsgebruik. Het zou een goede zaak zijn om dit na bijna 50 jaar weer eens te herhalen. Ook nu zou dit samen moeten gaan met onderzoeken en experimenten om het effect van de nieuwe vormgeving én wetgeving tijdig te evalueren. Deze zo opgedane kennis en expertise zou dan weer een lucratief exportartikel zijn voor Fietsland Nederland.
 
Ik hoop dat vanuit het Fietsberaad en het ministerie zo’n initiatief wordt opgepakt, en dat de sustainable mobility engineers met voorstellen komen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 235

1 2 3 4 5 6

  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Nettie Bakker
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker

Artikelen 1 tot 25 van 235

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.