Ontwerpkentering: stel capaciteit boven ontwerpsnelheid

vrijdag 30 januari 2015 0 reacties 361x gelezen

Dr. Bart Elbers, senior adviseur bij Transpute
Bart Elbers

Bart Elbers

Wegenbouwprojecten zou je in de toekomst enkel nog functioneel moeten aanbesteden. Om de beste prijs-kwaliteit te verkrijgen én om ontwerpontwikkelingen in nieuwe ontwerpen te krijgen moeten wegbeheerders (Rijkswaterstaat) nog veel loslaten.

Wanneer je aan een gemiddelde forens vraagt waaraan de weg die hij dagelijks rijdt moet voldoen, is de kans groot dat je als antwoord krijgt: Ik wil van A naar B kunnen met een betrouwbare rijtijd en liefst zonder files. Ondertussen zijn vandaag de dag bij infrastructurele aanpassingen nog steeds rijcomfort en ontwerpsnelheid leidend. Dit heeft als gevolg dat we in ons reeds volle Nederland dure knooppunten met grote boogstralen (fly-overs en -unders) hebben. De oppervlakte die verkeersknooppunten om een stad innemen is soms even groot als de stad zelf. De dure knooppunten staan vervolgens weer op gespannen voet met wat de politiek wil: minder geld voor infrastructuur, maar wel minder files!

Transpute heeft al vaker in opdracht (van Rijkswaterstaat) aangetoond ('Ontvlechting' en 'Robuustheid', beide Transpute, 2012) dat ontvlechting ons wegennet niet robuuster maar juist gevoeliger maakt voor verstoringen en bovendien duurder. Pleidooien voor meer compacte infrastructuur (Nationaal verkeerskunde congres) stranden keer op keer op ontwerprichtlijnen, met  als achterliggende argumenten: verkeersveiligheid, verwachting van de weggebruiker en Europese standaarden voor autosnelwegen. Toch zie ik dat in andere Europese landen veel compactere knooppunten van autosnelwegen worden gebouwd die prima functioneren. Het kan dus wel.

De belangrijkste kentering die moet plaatsvinden in de gedachten van (autosnel)wegontwerpers  is dat capaciteit leidend moet worden boven ontwerpsnelheid. Bij andere wegtypen dan de autosnelweg heeft dit proces al veel eerder plaatsgevonden; het succes van de rotonde en de gevolgen voor de verkeersveiligheid zijn bij een ieder bekend.

Zolang in aanbestedingen nog steeds referentie-ontwerpen leidend zijn of vertaald zijn in ontwerp-’eisen’ zullen ontwerpen voor autosnelwegen en knooppunten in ons land niet functioneler of robuuster, laat staan goedkoper worden. Ook het creatieve proces dat daaraan vooraf gaat wordt zo in de kiem gesmoord.

Maar er is hoop. Als tegenhanger, of complementair aan de wegontwerpkennis binnen Rijkswaterstaat zijn wegontwerpers van wegenbouwers en ingenieursbureaus zich aan het organiseren in de Vereniging voor Infra Ontwerp (VIO). Hun basis is kennisdeling. Maar wegenbouwers zijn ook meester in het bedenken van goede verkeersoplossingen voor minder geld.  En dat laatste zal steeds vaker het geval zijn. De kaders waarin zij mogen werken zullen leidend zijn bij de (door)ontwikkeling voor wegontwerpen. Het is dan wellicht voor knooppunten als Joure, Hoevelaken en Hooijpolder reeds te laat, maar er zullen altijd nieuwe knooppunten (om)gebouwd moeten blijven worden. Mijn oproep aan de inkopers van Rijkswaterstaat is: besteed functioneel  aan en geef ontwerprichtlijnen als ‘richt’-lijnen, zoals ze bedoeld zijn. Ik sluit me hierbij aan bij het pleidooi van Alex van Loon in zijn blog (Verkeerskunde 6, 2014).

Gemotiveerd moet meer kunnen worden afgeweken en door deze afwijkingen zal een evolutie van ons wegontwerp ontstaan waardoor we in de toekomst meer compacte en robuustere knooppunten zullen krijgen. Dan kunnen we niet meer met z’n allen met 130 km/uur de bocht om, maar zijn we wel eerder op ons werk.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 1 tot 10 van 202

1 2 3 4 5 6

  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans
  • Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Het aantal kilometers dat de Nederlander gemiddeld in de auto reist, daalt al meer dan tien jaar. Dit is een trendbreuk met de decennia voor 2005. Deze verandering lijkt niet... 11 december Arie Bleijenberg, Huib van Essen en...
  • Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden In grote steden blijft fietsparkeren een terugkerend punt van aandacht (en zorg). Een deel van de problematiek is de ongereguleerde praktijk van parkeren met de fiets. Terwijl... 20 november Bas Schilder, Trajan
  • Ogen op de weg op de A67! Ogen op de weg op de A67! 35 ongelukken per maand. Deze trieste uitschieter scoort de A67 bij Eindhoven. Hoe komt dat? Zijn de ogen van de weggebruikers daar te vaak niet op de weg gericht? Op deze weg... 9 november Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Goed ontwerp tegen terrorisme Goed ontwerp tegen terrorisme ‘Barcelona, 17 augustus. Een auto rijdt de Ramblas op en rijdt veertien voetgangers opzettelijk dood. Verschrikkelijk, maar helaas... 27 oktober Dick van Veen, Mobycon
  • Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Het begrip ‘subjectieve verkeersonveiligheid’ verwijst naar persoonlijke gevoelens die mensen hebben over de verkeersonveiligheid of, wat algemener, naar de zorg om... 27 oktober Adriaan Walraad, adviseur Antea Group
  • Maak fietsen kleurenblind-proof Maak fietsen kleurenblind-proof ‘Rekening houden met de 750.000 Nederlandse kleurenblinden in het verkeer leidt tot minder slachtoffers. Niet alleen onder fietsers, ook onder voetgangers en automobilisten. Het... 27 oktober Meinard Noothoven van Goor, Blind...

Artikelen 1 tot 10 van 202

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.