Overheid bouwt wat ze belooft…

maandag 3 februari 2014 1 reactie 796x gelezen

Jan Ploeger, Provincie Zuid-Holland

 

Nederland heeft zijn wegenbouwbeleid behoorlijk goed op orde. De nationale bouwopdracht zoals beschreven in het Structuurschema Verkeer en Vervoer, SVV-2, uit 1990, is - gemeten in rijstrooklengte - na 20 jaar ruimschoots uitgevoerd. Er zijn weliswaar minder auto(snel)wegen op nieuwe tracés aangelegd maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de verbreding van bestaande wegen. Opmerkelijk is dat er een vergelijkbaar bedrag in spoor wordt geïnvesteerd als in weg, maar voor veel minder reizigerskilometers. En, nu het bouwen op schema ligt, verdient beprijzing opnieuw aandacht.

Jan Ploeger, provincie Zuid Holland
Foto ANWB/AVD

Jan Ploeger, provincie Zuid Holland Foto ANWB/AVD

In de afgelopen 20 jaar, waarin het Infrastructuurfonds functioneert, is 110 miljard euro (niet gecorrigeerd voor inflatie) omgezet, waarvan 101 miljard euro is uitgegeven aan droge infrastructuur voor rijkswegen, spoorwegen, hoofdvaarwegen en subsidies aan grote projecten voor regionale en lokale infrastructuur (RegLok). Achteraf evalueren van dit gigantische bedrag is niet eenvoudig maar wel leerzaam. Zo zijn er - vergeleken met de beschreven bouwopgave uit 1990 - ruim anderhalf keer zo veel wegen verbreed dan was voorzien. De meeste, extra, rijstroken zijn de afgelopen vier jaar opengesteld, precies in een periode dat de groei van het autoverkeer stagneert. Dat kan een verklaring zijn voor de afname van files, zoals de laatste jaren wordt waargenomen.

Relatief meer geld naar spoor dan naar weg
Opmerkelijk is dat de langjarige investeringen in aanleg en onderhoud van hoofdwegen van dezelfde orde van grootte zijn als de investeringen in aanleg en onderhoud van spoorwegen. Het gebruik van hoofdwegen, gemeten in aantallen reizigerskilometers, ligt echter een factor vijf hoger dan het gebruik van de spoorwegen. Dat vraagt om een nadere analyse. Is het gebruik van de trein echt zo duur, of wordt de prikkel tot efficiency onvoldoende gegeven?

Kijken we naar de overeenkomsten en verschillen tussen spoor en weg, dan valt Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor de wegenaanleg en onderdeel van de rijksoverheid, direct onder de politieke controle, terwijl Prorail en NS als spoor- en treinbeheerders, via de BV-constructie verder weg staan van de politieke controle en als monopolisten ook minder prikkel tot efficiency hebben.

Horn- en halo-effect
Daarnaast wordt het openbaar vervoer in het publiek debat van de laatste 20 jaar minder kritisch werd beschouwd dan wegenaanleg; een fenomeen dat in de psychologie het halo-effect wordt genoemd. Dit effect, in de vorm van een per definitie positief ingeschat milieueffect bij de planning van het spoorwegnet, heeft mogelijk een minder gunstig effect op efficiency. Anderzijds laat het Engelse model van marktwerking bij het onderhoud van spoorwegen zien dat marktwerking de efficiency ook absoluut niet heeft verbeterd.

Prijsbeleid
Een ander opvallend aspect uit ‘20 jaar Infrastructuurfonds’ is dat prijsbeleid (variabilisatie van de autokosten) als component was opgenomen in het integrale verkeersbeleid. Uit alle onderzoek blijkt dat dit een grote welvaartswinst geeft. Veelrijders betalen meer, weinigrijders (de meeste Nederlanders) betalen dan minder. En het scheelt in investeringen voor spitscapaciteit. Deze maatregel is om politieke reden in het laatste Regeerakkoord geschrapt, onder meer met als motivatie ‘Eerst bouwen dan beprijzen’.

Nu aangetoond is dat het bouwprogramma op stoom ligt en de files afnemen, lijkt het moment daar om een discussie over variabilisatie van autokosten opnieuw te starten. Het recente SER-energieakkoord over vermindering van de uitstoot van broeikasgassen geeft voldoende opening voor deze discussie. Dat wil overigens niet zeggen dat rekeningrijden of kilometerheffing daarmee automatisch terugkomen. Het gewenste draagvlak daarvoor is ver weg. Maar goede resultaten met innovatieve vormen zoals het belonen van spitsmijden kunnen de weg openen naar een betere benutting van het wegennet.

Evaluatie 20 jaar Infrastructuurfonds
Jan Ploeger analyseerde 20 jaar Infrastructuurfonds op basis van publieke stukken die deels digitaal beschikbaar zijn. Zijn complete analyse is gepresenteerd tijdens het Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk 2013.

http://www.cvs-congres.nl/cvspdfdocs_2013/cvs13_063.pdf


Reacties

Reacties

Jan Helmer 23/02/2014 12:39

Interessant artikel. U schrijft dat de aanlegkosten per reizigers-km voor spoor hoger zijn dan voor weg. Hoe wordt dit getal als de beheer en onderhoudskosten er bij opgeteld worden? En als de kosten van vervoermiddelen er bij opgeteld worden?
Ik ben asset management specialist en econoom bij RWS. Ik heb de extra gegevens niet voor handen. Het plaatje is wel heel interessant.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 101 tot 125 van 266

2 3 4 5 6 7

  • Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Fons Savelberg van het KiM over innovaties waar mensen veel voordeel van genoten en genieten. Over innovaties waar niet erg hoge investeringskosten mee gemoeid zijn... 17 november Fons Savelberg, KiM
  • Geen verstoppertje spelen Geen verstoppertje spelen Deze blogsamenvatting  verscheen in VK 5/2016. Onderaan deze blog vindt u een link naar de integrale versie van deze blog van Mike Bérénos.  21 oktober Mike Bérénos
  • Met de fiets van Lier naar Amsterdam Met de fiets van Lier naar Amsterdam 'De laatste week van augustus fietste ik met vrouw en twee kinderen van 11 en 13 jaar oud van Lier naar Amsterdam (via Breda, Dordrecht en Gouda). We vertrokken maandag,... 21 oktober Eddy Klynen
  • Ontmoeten? Verbinden! Ontmoeten? Verbinden! 'Het Nationaal Verkeerskunde Congres 2016 heeft als thema 'Verassende ontmoetingen'. Deze gaan vooraf aan nieuwe verbindingen. Wat is dat nu zoal, ontmoeten en... 21 oktober Lindy Molenkamp
  • Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ ‘Sinds 15 april 2016 is de Velsertunnel voor een periode van 9 maanden dicht gegaan voor renovatie. Als projectmedewerker Verkeer en Vervoer bij Omgevingsdienst IJmond heb ik... 21 oktober Reinier van Gent: projectmedewerker...
  • Georganiseerd ongemak Georganiseerd ongemak Blog over 'georganiseerd ongemak in de openbare ruimte' in 6 delen 20 oktober Berry den Brinker
  • Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? De borden E1, E2 en E3 verbieden niet langer het parkeren in de berm. De reikwijdte ervan is sinds een uitspraak van het gerechtshof Arnhem op 23 mei 2016 beperkt tot de... 13 oktober Peter Veringmeier
  • KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant Het 100-jarig bestaan van Schiphol deze maand is een mooie aanleiding om de ontwikkeling van het luchtverkeer in Nederland onder de loep te nemen. Gaan glamour en vliegen nog... 22 september Maarten de Lange, KiM
  • Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje 'Als we Ford en andere autofabrikanten mogen geloven wordt het volgende decennium hét decennium van de zelfrijdende auto. Nu misschien nog een hype, maar dan mainstream?... 30 augustus Johan Janse
  • De juiste weginspectie volgens de rechter De juiste weginspectie volgens de rechter 'Regelmatig krijg ik de vraag van wegbeheerders en inspecteurs hoe vaak een bepaalde weg moet worden geïnspecteerd of gecontroleerd. Is dat één keer per maand of één keer... 26 augustus Mr. Roeland De Korte
  • Verkeersveiligheid, leren van Europa Verkeersveiligheid, leren van Europa Wat ‘we’ van elkaar geleerd hebben is lastig te zeggen, maar ik kan wel zeggen wat ik op 25 mei heb geleerd 25 augustus Rob Eenink
  • Van Lutjebroek naar Pallet Town: de effecten van Pokémon Go Van Lutjebroek naar Pallet Town: de effecten van Pokémon Go Ongeveer een maand geleden werd de Nederlandse versie van Pokémon Go uitgebracht wat leidde tot een ongekende hype. We kijken inmiddels niet meer raar op van mensen die fanatiek... 18 augustus Ellen Klein Gunnewiek, Elsje Kaptijn...
  • Tesla's visie op mobiliteit: realistich of futuristisch? Tesla's visie op mobiliteit: realistich of futuristisch? Deze week publiceerde Tesla zijn tweede masterplan voor de komende 10 jaar. Elon Musk schetst daarin een visie die enkele lonkende toekomstperspectieven bevat. 22 juli Johan Janse
  • Met de auto naar de sportschool Met de auto naar de sportschool Je woont er vlakbij, maar toch pak je de auto als je naar de sportschool gaat. Of de muziekschool ligt om de hoek, maar je haalt je kind met de auto op. Het blijkt dat er... 10 juni Eline Scheepers, Kennisinstuut voor...
  • Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Op 17 mei 2016 heeft het hof Den Haag een belangrijke uitspraak gedaan in een zaak, waarbij het ging om aansprakelijkheid van de wegbeheerder (ECLI:NL:GHDHA:2016:1350). Het... 10 juni Roeland De Korte
  • Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Een samenvatting van deze blog is verschenen in VK 3/2016 27 mei Ferry Smith, ANWB
  • De energie in Hal 9 De energie in Hal 9 Deze blog is verschenen in VK3/2016 27 mei
  • Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Zelfrijdende voertuigen gaan er komen en zeker in de wereld van transport. Daar is een enorme winst in kostenbesparing en veiligheidsverbetering te bereiken. Klik maar eens... 9 mei Joahn Janse
  • Lessen van Haaksbergen Lessen van Haaksbergen Welke lessen zijn te leren van twee uitspraken van de strafrechter van de rechtbank Overijssel in de zaak Haaksbergen van 15 april 2016? Deze strafzaken... 28 april Roeland De Korte
  • Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Een samenvatting van deze blog is verschenen in Verkeerskunde 1/2016 25 maart Hugo van der Steenhoven
  • De Simpele weg De Simpele weg Deze blog is ook verschenen in VK2/2016 25 maart Carlo van de Weijer
  • Van witkar naar witkar Van witkar naar witkar In het Amsterdam Museum is de witkar nog steeds een van de populairste attracties. Ik ben er een keer gaan kijken. De witkar stamt uit de jaren 1970 en wordt wel gezien als “het... 18 maart Jaco Berveling
  • Stikken van fijnstof is niet fijn Stikken van fijnstof is niet fijn Aanleiding: Minister van der Steur (VenJ) beantwoordt vragen van de Kamerleden Tanamal, Hoogland en Kerstens (allen PvdA) over het verloren gaan van 45.000 gezonde levensjaren... 17 maart Johan Janse
  • Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden . Wat ging hieraan... 17 maart Peter Morsink
  • KiM neemt fiets serieus KiM neemt fiets serieus Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) van het ministerie Infrastructuur & Milieu begint de fiets eindelijk echt serieus te ontdekken. Na de waardevolle publicatie... 29 februari Wim Bot, lobbyist voor de Fietsersbond

Artikelen 101 tot 125 van 266

2 3 4 5 6 7

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.