Stille straatstenen hebben de toekomst

donderdag 27 juni 2019 Frank Kolderie, productmanager bij Struyk Verwo Infra 0 reacties 158x gelezen

Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij achterstallig onderhoud. Bewoners voeren vervolgens (terecht) aan dat stenen meer geluid maken dan asfalt, bovendien mag het geluid na reconstructie niet meer dan 2 dB toenemen vanuit de Wet Geluidhinder. Steeds meer wegbeheerders zien de oplossing in stille straatstenen die wettelijk zonder probleem toegepast mogen worden in plaats van asfalt. 

 

De oude situatie. De straat is ingericht met bakstenen en rode betontegels.

De oude situatie. De straat is ingericht met bakstenen en rode betontegels.

De nieuwe situatie. Herinrichting met stille straatstenen in rijbaan en fietspad.

De nieuwe situatie. Herinrichting met stille straatstenen in rijbaan en fietspad.

De perceptie van bewoners is echter dat klinkers of straatstenen nooit zo stil kunnen zijn als (stil) asfalt. Daarnaast weten zij vaak niet dat er nog andere goede redenen kunnen zijn om voor stille elementenverharding te kiezen. Het is daarbij belangrijk om te weten welke traditie Nederland heeft als het gaat om bestrating, wat de verschillen zijn tussen straatbakstenen en betonstraatstenen en welke ontwikkelingen de laatste jaren hebben plaatsgevonden. 

 

De verschillen tussen een baksteen en een betonstraatsteen 

De baksteen wordt sinds mensenheugenis gebruikt in onze straten. Het is een oerhollands product van rivierklei en wordt gebakken in ovens, vandaar de naam. De stenen zijn door een heet en lang bakproces harder dan gevelstenen en hebben een heldere klank wanneer je er tegen aan tikt. Hier vindt de naam klinker dan ook zijn oorsprong en heeft dus verder niks met de geluidtechnische eigenschappen te maken. De kleur van de baksteen wordt hoofdzakelijk bepaald door het soort klei, het kalkgehalte, en de hitte in de oven. Na het bakproces koelen de randen sneller af dan het midden, waardoor deze iets krom trekken. De subtiele afwijkingen in kleur en formaat zorgen ervoor dat geen enkele steen hetzelfde is. Deze onderlinge verschillen geven een zekere esthetische waarde. Nadeel is dat het straatwerk meer aandacht nodig heeft en dat de voegen door de maatafwijkingen doorgaans groter zijn dan bij betonstraatstenen. 

 

De betonstraatsteen is een heel ander type bestrating. Deze bestaat uit een mengsel van zand, grind, cement en een klein aandeel water, dat samengeperst wordt in een mal. Het mengen van het water en het cement geeft een chemische reactie waardoor de fijne en grovere delen aan elkaar hechten. Betonstraatstenen worden dus niet gebakken en hebben ook geen heldere klank. De betonstraatsteen heeft een lagere sterkte dan een baksteen, maar dit wordt gecompenseerd door de maatvastheid. De stenen liggen dusdanig goed in verband dat de verkeersbelasting optimaal verspreid wordt naar de ondergrond en trottoirbanden aan de zijkanten. Betonstraatstenen zijn dus ook uitermate geschikt voor plaatsen met langzaamrijdend en draaiend verkeer zoals kruispunten en wegvakken met naastgelegen parkeerplaatsen. 

 

Stille straatstenen zouden in veel gevallen de norm moeten zijn.

 

Wat is een stille straatsteen? 

Tegenwoordig worden steeds meer betonstraatstenen in twee gangen gemaakt in de mal: een onderlaag met gewoon beton en een deklaag met zand, cement en fijne natuursteenfracties. Deze deklaag is een consistent gemengde laag met nauwelijks textuur- en kleurverschillen. Als de fijne zandfractie wordt weggelaten gebeurt iets bijzonders in de deklaag: alleen de natuursteenfracties worden door het cement aan elkaar gebonden en de deklaag wordt poreus. Deze poreuze deklaag geeft een betonstraatsteen geluidreducerende eigenschappen. Het samenstellen van een open deklaag werkt ongeveer hetzelfde bij stil asfalt waar het bindmiddel bitumen is, in plaats van cement. 

 

De werking van een stil wegdek 

Een autoband veroorzaakt geluid door aanstoting met het wegdek. De autoband vormt samen met het dichte wegdek een soort trompet waar het geluid door het rollen van de band voortdurend wordt voort gestuwd. Dit zorgt voor een versterking van het geluid en wordt het hoornschal-effect genoemd. Door een deel van de trompet (de deklaag) poreus te maken wordt geluid geabsorbeerd en dus ook niet verder versterkt. Bij stille straatstenen zorgen een kleinere vellingkant (de afgeschuinde rand van een steen) en het straten in keperverband voor minder aanstootgeluid en dragen zo ook bij aan de geluidreductie. Fietssuggestiestroken kunnen beter in keperverband gelegd worden, dan in het gebruikelijke halfsteensverband. 

 

Technische eigenschappen van stille straatstenen 

Stille straatstenen hebben misschien wel als grootste voordeel dat het in de basis gewone betonstraatstenen zijn met een toegevoegde geluidreducerende functie. De maatvastheid slijtvastheid en – niet in de laatste plaats – de vorst/dooibestandheid vallen binnen de normering van NEN-EN 1338. Een bewijs van de goede technische prestaties is de Ruurloseweg in Zelhem. Deze straat is aangelegd in 2003 en functioneert nog steeds naar behoren. Het blijkt dat vervuiling nauwelijks een rol speelt door regulier onderhoud en het schoonrijden van het wegdek door het passerend verkeer. De initiële geluidreductie is weliswaar lager dan bij stil asfalt, maar de afname van de geluidreductie gaat langzamer. Gemiddeld over de levensduur is de geluidreductie van een stille straatsteen hetzelfde als stil asfalt, met het grote pluspunt dat eerstgenoemde twee keer zo lang mee gaat. 

 

Toekomstbeeld stille straatsteen 

Stille straatstenen zouden in veel gevallen de norm moeten zijn. Een elementenverharding past qua inrichting beter bij een woonwijk of dorpskern waar niet hard gereden mag worden. Door toepassing van natuursteenfracties in de deklaag kunnen wegvakken, kruisingen en suggestiestroken in verschillende kleuren aangelegd worden, wat bijdraagt aan de verkeersveiligheid en een rustiek straatbeeld. De afweging die tot slot gemaakt wordt op basis van levensduur én een stillere leefomgeving, gaat ervoor zorgen dat in de toekomst stille straatstenen steeds vaker toegepast gaan worden. 

Bron: RIVM 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 51 tot 75 van 266

1 2 3 4 5 6

  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans
  • Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Het aantal kilometers dat de Nederlander gemiddeld in de auto reist, daalt al meer dan tien jaar. Dit is een trendbreuk met de decennia voor 2005. Deze verandering lijkt niet... 11 december Arie Bleijenberg, Huib van Essen en...
  • Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden In grote steden blijft fietsparkeren een terugkerend punt van aandacht (en zorg). Een deel van de problematiek is de ongereguleerde praktijk van parkeren met de fiets. Terwijl... 20 november Bas Schilder, Trajan
  • Ogen op de weg op de A67! Ogen op de weg op de A67! 35 ongelukken per maand. Deze trieste uitschieter scoort de A67 bij Eindhoven. Hoe komt dat? Zijn de ogen van de weggebruikers daar te vaak niet op de weg gericht? Op deze weg... 9 november Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Goed ontwerp tegen terrorisme Goed ontwerp tegen terrorisme ‘Barcelona, 17 augustus. Een auto rijdt de Ramblas op en rijdt veertien voetgangers opzettelijk dood. Verschrikkelijk, maar helaas... 27 oktober Dick van Veen, Mobycon
  • Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Het begrip ‘subjectieve verkeersonveiligheid’ verwijst naar persoonlijke gevoelens die mensen hebben over de verkeersonveiligheid of, wat algemener, naar de zorg om... 27 oktober Adriaan Walraad, adviseur Antea Group
  • Maak fietsen kleurenblind-proof Maak fietsen kleurenblind-proof ‘Rekening houden met de 750.000 Nederlandse kleurenblinden in het verkeer leidt tot minder slachtoffers. Niet alleen onder fietsers, ook onder voetgangers en automobilisten. Het... 27 oktober Meinard Noothoven van Goor, Blind...
  • Ga naar buiten en ontdek wat technisch mogelijk is Ga naar buiten en ontdek wat technisch mogelijk is Zittend achter mijn bureau dwalen mijn ogen af naar buiten. Starend naar de regen die tegen de ramen slaat, denk ik terug naar mijn... 27 oktober Robin Huizenga, PTV Group

Artikelen 51 tot 75 van 266

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.