Afteller is nog beter geworden

Onderzoek naar de effecten van de afteller in ‘s-Hertogenbosch

donderdag 13 september 2018 Guus van der Burgt, Verkeerslicht.nl /Eric Greweldinger, gemeente ‘s-Hertogenbosch 0 reacties 635x gelezen

Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er meer. Recent is een tweede evaluatie verricht om het effect bij gewenning te meten. Bovendien is geëxperimenteerd met een kortere afteltijd. De afteller blijkt nog beter te werken naarmate meer gebruikers eraan gewend raken.
Nieuwe ledlantaarns kunnen in de lens van het gele licht de afteller tonen.

Nieuwe ledlantaarns kunnen in de lens van het gele licht de afteller tonen.

 

Klik hier voor het integrale artikel.
Hieronder leest u de bladversie die verscheen in Verkeerskunde 4/2018

 

De gemeente ‘s-Hertogenbosch past sinds 2008 de 3-2-1 Afteller (hierna: afteller) toe in haar verkeerslichten. Doel van de toepassing is om meer comfort te bieden aan de weggebruiker en de verkeersregeling nog beter te benutten. Inmiddels staan er in Den Bosch 27 installaties met een afteller.

 

De weggebruiker ziet de afteller dus op meerdere locaties en raakt hier meer aan gewend. Ook enkele andere steden zijn begonnen met het testen van de afteller (Rotterdam, Leiden, Nijmegen, Uden). De werking van de afteller op de eerste Bossche pilotlocatie werd in 2009 voor het eerst geëvalueerd.

 

Dit jaar is op twee van de huidige 27 locaties opnieuw onderzocht wat de effecten van aftellers bij verkeerslichten zijn, in de verwachting dat weggebruikers nog meer zijn gaan anticiperen op het groen worden van de verkeerslichten dan acht jaar geleden. Dit onderzoek, dat ook statistisch is getoetst, is dus met name uitgevoerd om te bepalen of en hoe het gebruik van de afteller is veranderd nu de weggebruikers de afteller al langer en op meerdere locaties in stad zien.

 

Anticiperen
En inderdaad. De resultaten van het tweede onderzoek tonen aan dat de doorstromingsvoordelen van de afteller zijn toegenomen van 0,5 à 0,6 seconden per groenrealisatie in 2009, naar meer dan 1 seconde in 2018. Ook blijkt dat ongeveer 10 tot 15 procent van de weggebruikers zodanig anticipeert op de aanstaande start van het groene verkeerslicht, dat zij de stopstreep al oprijden/passeren voordat het verkeerslicht daadwerkelijk groen is. Dit aspect is overigens in 2009 niet onderzocht.

 

Te vroegstarters
Uit waarnemingen en veiligheidsgegevens blijkt dat dit wegrijgedrag, hoewel ongewenst, niet onveilig is. Er zijn geen meldingen van ongevallen of klachten. De snel anticiperende weggebruikers rijden bewust weg, stapvoets en attent op het overige verkeer.

 

2 seconden voorinformatie
De Europese standaard voor de aanduiding dat het verkeerslicht groen wordt, gaat uit van maximaal twee seconden voorinformatie (rood en geel voor groen). De afteller ging in eerste instantie uit van drie seconden voorinformatie. Om de effecten van het terugbrengen van de afteltijd van drie naar twee seconden ook in Nederland te onderzoeken, is bij één installatie gedurende een aantal weken de afteltijd verlaagd van drie seconden (3-2-1) naar twee (2-1).

 

Resultaten 2 seconden aftellen

Het resultaat is dat de doorstromingsvoordelen iets afnemen (0.8 seconden sneller wegrijdend verkeer in plaats van 1 seconde), maar toch nog groter blijven dan de voordelen die al in 2009 zijn gemeten. Het te vroeg starten van weggebruikers neemt daarentegen bij 2 seconden aftellen af van 10-15 procent naar 4-7 procent. Een groot verschil. Extreem vroeg vertrekken komt bij 2 seconden aftellen niet meer voor.

 

Afstellen van de afteller
Om het ongewenste wegrijgedrag te verminderen én om aan te sluiten bij de Europese norm, wordt de afteltijd in ’s-Hertogenbosch nu verkort naar twee seconden met behoud van het tonen van 3-2-1 aan de weggebruikers.

De afteller blijft zo een effectief middel om de doorstroming te bevorderen en wordt zeer gewaardeerd door de weggebruikers.

 

In 2009 gaf 98 procent van de gebruikers al aan dat ze het systeem prettig vonden en 97 procent wilde de afteller ook op andere kruispunten. Deze positieve waardering is in de loop der jaren gebleven. Bij de wegbeheerder zijn geen klachten bekend over de werking van de afteller. Deze wordt binnenkort op proef continu getoetst met een hardware bewaking: de centrale krijgt een signaal als de afteller niet goed werkt of blijft hangen.

 

Aanbeveling
Vanwege de aansluiting bij de Europese standaarden wordt geadviseerd de afteller op te nemen in de Nederlandse normen (Regeling Verkeerslichten). Het blijkt een effectieve, veilige maatregel die de doorstroming bevordert en blijvend goed wordt gewaardeerd door de weggebuikers. Kortom, de afteller wordt beter benut in de praktijk en richt de focus van de weggebruiker op het verkeerslicht in plaats van op navigatiemiddelen.

 

Werking afteller

Weggebruikers reageren vaak laat op het groene licht bij verkeersregelinstallaties. Deze reactie kan worden verbeterd door het aanbrengen van extra informatie in de verkeerslichten. De afteller is zo’n voorziening die extra informatie geeft aan de automobilist en de motorrijder.

 

In Duitsland, en andere landen, worden de weggebruikers geïnformeerd met het gelijktijdig branden van het rode én het gele licht gedurende minimaal 1 en maximaal 2 seconden. Deze aanpak is in Nederland onuitvoerbaar omdat binnen de uitgebreide beveiliging van verkeersregelinstallaties het tegelijk branden van het gele en rode licht onmogelijk is gemaakt. Daarnaast is in het RVV wettelijk vastgelegd dat het rode en gele lichten niet tegelijk mogen branden.

 

Met de nieuwe mogelijkheden die de ledlantaarns bieden, kan in de lens van het gele licht (wanneer het niet brandt) een aflopend cijfer worden getoond, de afteller. Deze manier van geïntegreerd informatie presenteren voor gemotoriseerd verkeer is nog relatief nieuw in Nederland. De integratie van informatie in het verkeerslicht is cognitief ergonomisch en duidelijker dan informatie naast de lantaarn of in de auto.

In tegenstelling tot het Duitse systeem wordt de afteller alleen getoond onder de volgende condities:

 

1. Het groene licht mag niet worden uitgesteld of overgeslagen;
2. Op alle stroken voor het verkeerslicht staat verkeer dat minimaal 2 seconden op een detectielus staat. Er wordt dus altijd uit stilstand weggereden. Een 'vliegende start' is ongewenst in verband met de veiligheid.

 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • De fiets+trein formule ontrafelt Zowel de fiets als de trein winnen aan populariteit. Dat is winst voor mens en milieu: beide zijn duurzame en gezonde vervoermiddelen die op relatief efficiënte wijze reizigers...
  • Snelheid veroorzaakt deels de onveiligste trajecten Het nieuwe Strategische Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) spreekt van een risicogestuurde aanpak: niet alleen focussen op verkeersongevallen, maar ook op de kwaliteit van...
  • Europese analyse van gedragsmaatregelen Wetenschappers van universiteiten uit Amsterdam, Stockholm en Wenen werkten drie jaar samen binnen het project IP-SUNTAN, dat staat voor: Innovative Policies for Sustainable...
  • VR-Rijsim, de human factors Onafhankelijke verkeersveiligheidsauditoren beoordelen of het ontwerp van een complexe verkeerssituatie veilig is of niet. Door de opkomst van serious gaming en VR-technologie...
  • Nieuwe Smart-Mobility-experts begrijpen het spel Vier iVRI-afname-experts, waarvan drie al een vaste baan hebben gevonden en 11 nieuwe Smart Mobility-experts met een specialisatie iVRI-techniek. Dat is de opbrengst van de...
  • Smart Mobility loopt warm naast huidige systeem Smart mobility is een begrip dat nu iets minder dan 10 jaar aanwezig is in de wereld van verkeer en vervoer. Op de academische zoekmachine Scopus is de opkomst van dit begrip in...
  • Niet-westerse migrantenvrouwen pakten zelf de fiets Mobiliteitsarmoede was in de jaren zeventig al aan de orde, maar kreeg lange tijd zeer beperkte beleidsaandacht en kende zeker nog geen doelgroepaanpak. Toch wezen de eerste...
  • Vervoersarmoede in de grote stad ontrafeld Op verzoek van de G4 is verkennend ‘etnografisch‘ onderzoek gedaan naar vervoersarmoede. Gevraagd is om een definitie van vervoersarmoede en het specificeren van de...
  • Met pre-suasion sorteert gedragsbeïnvloeding effect Traditioneel wordt weggedragsbeïnvloeding toegepast door de vorm en functie van een weg goed af te stemmen op het beoogde gebruik ervan. In veel gevallen volstaat die...
  • Stoppen met roken lukte toch ook? Van een intensieve en integrale langetermijnaanpak ten aanzien van smartphonegebruik in het verkeer is nog geen sprake. Terwijl zo’n aanpak juist tot succes kan leiden. Denk...
  • Betere voetpaden voor een kwalitatieve stadsopbouw Iedereen is dagelijks voetganger, toch wordt de voetganger vaak over het hoofd gezien. In het verkeers- en mobiliteitsbeleid krijgt deze groep naar verhouding de minste aandacht...
  • Keuze-uitdagingen om mensen vaker op de fiets te krijgen Maandelijkse keuze-uitdagingen kunnen een effectieve manier zijn om fietsen te stimuleren. De uitdagingen zelf lijken het meest effectief als ze gemakkelijk te...
  • Hans Jeekel: 'Wetenschap en praktijk moeten elkaar vragen stellen' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Meer data, minder schade Van brandstof tot grondtransport en van pakketdistributie tot bouwmaterialen: jaarlijks wordt 82 procent van het binnenlands transport (in tonnen) vervoerd over de weg....
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en...
  • Zo houd je het fietspad veilig Door het toenemende fietsgebruik wordt het steeds drukker op fietspaden. Wanneer het te druk wordt, kan dit leiden tot onveilige situaties, een verminderde doorstroming en...
  • Twee opties voor veilige berm Om het aantal verkeersdoden op rijkswegen te verminderen wil Rijkswaterstaat de veiligheid van de bermen langs autosnelwegen verbeteren. De Richtlijnen voor het Ontwerp van...
  • Laaghangend fruit voor fietsveiligheid Fietspadmarkering is laaghangend en rijp fruit voor fietsveiligheid. Wegmarkering op fietspaden kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het grote...
  • Hoe brengen we data en mobiliteit samen? Hoe zetten we geïndividualiseerde reisadviezen in ten gunste van het collectieve netwerk? Op het Nationaal verkeerskundecongres spreken topexperts over data en mobiliteit: Bas...
  • Henk Meurs: "We mogen meer doen met buitenlandse praktijkkennis' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.