Het zelfrijdende voertuig: van silver bullet tot ethisch vraagstuk

Eerste openbare bijeenkomst STAD, Spatial and Transport impacts of Automated Driving

vrijdag 31 maart 2017 Maurits van den Toorn 0 reacties 83x gelezen

Zelfrijdende voertuigen gaan de manier waarop we reizen, wonen, werken en recreëren veranderen. Maar er zijn nog veel vragen: wat voor gevolgen heeft dat voor de wegen? Hoe zit het met de veiligheid? Wat betekent het voor de stedelijke kwaliteit, is smart mobility, zoals wel eens wordt gesteld, een ‘silver bullet’? En wat zijn de gevolgen voor de (regionale) economie?

Bart van Arem, hoogleraar Transport en Planning en directeur van het TU Delft Transport Institute, sprak tijdens de eerste openbare bijeenkomst van het onderzoeksprogramma STAD.

Bart van Arem, hoogleraar Transport en Planning en directeur van het TU Delft Transport Institute, sprak tijdens de eerste openbare bijeenkomst van het onderzoeksprogramma STAD. (Copyright: Bart van Arem)

Bart van Arem, hoogleraar Transport en Planning en directeur van het TU Delft Transport Institute, stelde deze vragen aan de orde tijdens de eerste openbare bijeenkomst van het programma STAD. STAD staat voor Spatial and Transport impacts of Automated Driving, een programma voor onderzoek naar de langetermijneffecten van automatisch rijden op ruimte en mobiliteit. In het programma werken kennisinstellingen zoals de TU Delft en TNO samen met overheden (waaronder provincie Zuid-Holland, organisator van de bijeenkomst), vervoerbedrijven en adviesbureaus. Overheden kunnen de resultaten van het project gebruiken als input voor hun investeringsagenda’s.

 

Marieke Kassenberg, mobiliteitsstrateeg bij de provincie Gelderland, vertelde over de ervaringen met de WEpod tussen Wageningen en Ede, een mooi voorbeeld van ‘learning by doing’. Deze wagentjes rijden over een kronkelige weg waarbij ze allerlei situaties en andere verkeersdeelnemers tegenkomen. Leerzaam, voor alle betrokkenen inclusief de WEpods zelf. Nu rijden ze nog met 15 km/uur (Kassenberg: ‘met de fiets ben je er sneller’), maar volgend jaar hebben de voertuigen zoveel ‘geleerd’ dat de snelheid omhoog kan naar 25 km/uur.

 

Techniek is één ding, maar de maatschappelijke en ethische aspecten zijn zeker zo belangrijk. Daarbij gaat het om de acceptatie van dergelijk vervoer door het publiek (Kassenberg verwacht dat niet iedereen dat zal doen), maar ook over de privacy. ‘Er zitten negen camera’s in en op het voertuig die in één uur een terabyte aan data vergaren. Wat gebeurt daarmee, gaat dat naar de politie? Willen we zo’n maatschappij?’ Ze werpt meer vragen op: ‘Weten we wat de fabrikant in de computer stopt? We moeten dat als maatschappij wel weten. En wat betekenen automatische voertuigen voor beroepschauffeurs? Mogelijk leiden ze tot verlies van werkgelegenheid, maar gaat ook de status van hun beroep omlaag als het idee ontstaat ‘dat kan een computer toch ook’.

 

Het klinkt haast alsof mobiliteitsexpert Kassenberg tegenstander van smart mobility is, maar dat is niet zo verzekert ze: ‘Ik ben begonnen als ‘believer’ in automatisch vervoer, maar door mijn betrokkenheid bij het project heb ik meer oog gekregen voor de negatieve aspecten die er ook aan zitten.’

 

Goederenvervoer

Het blijft bij alle aandacht voor automatisch personenvervoer soms op de achtergrond, maar ook - of juist - in het goederenvervoer worden flinke stappen gezet op het gebied van smart mobility. Truck platooning, oftewel vrachtwagens die in konvooi rijden, is technisch al mogelijk en biedt interessante mogelijkheden voor de Rotterdamse haven.

Rob Zuidwijk van de Rotterdam School of Management, onderdeel van de Erasmus Universiteit, doet hier onderzoek naar. Er zijn in verschillende landen al pilots, de volgende fase is de daadwerkelijke invoering van het systeem. Daarbij doen zich allerlei praktische vragen voor, vooral op organisatorisch gebied. Transportbedrijven die normaal elkaars concurrenten zijn, moeten nu tot een vorm van samenwerking komen, want platooning werkt alleen als alle vrachtwagens hetzelfde systeem gebruiken om contact met elkaar te leggen.

 

Zuidwijk: ‘Daar is een vorm van ‘network governance’ voor nodig die de eenheid van het systeem bewaakt. De vraag is vervolgens hoe de vorming van konvooien tot stand komt, centraal en van tevoren gepland, of ‘spontaan’ onderweg doordat de vrachtwagens elkaar met hun wifi-verbinding kunnen vinden? Er moet ook een businessmodel komen dat duidelijk maakt wat de toegevoegde waarde van truck platooning is: levert het brandstofbesparing op? Rusttijd voor de chauffeurs, of uiteindelijk zelfs minder chauffeurs? Meer veiligheid? Het is nog onzeker, net als de vraag waar de baten neerslaan. Bij de voorste vrachtwagen van een konvooi is er geen brandstofbesparing, bij de volgende wagens wel. Wie moet er dan vooroprijden en wordt die transporteur daar voor gecompenseerd?’

 

Truck platooning gaat over vijf tot tien jaar een nieuwe transportmodus worden, verwacht Zuidwijk. Daarmee wordt het een vierde modaliteit naast de binnenvaart, de trein en de traditionele losse truck.

 

Duidelijk is nu vooral dat de vraag, of smart mobility inderdaad de ‘silver bullet’ is voor de stedelijke omgeving, nog niet te beantwoorden is. Er zijn nog zoveel onzekerheden dat het project STAD nog wel even vooruit kan. De komende vier jaar volgen jaarlijks bijeenkomsten waar de nieuwste inzichten op het gebied van automatisch rijden zullen worden gepresenteerd.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 41 tot 56 van 56

1 2 3

  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...
  • Van B naar Anders, investeren in mobiliteit voor de toekomst Op 23 mei presenteerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (RLI) het advies: ‘Van B naar Anders’. Aan dit advies liggen twee essays ten...
  • Team Voetganger wint strijd om de ideale modaliteit Het enthousiasme was groot tijdens de tweede editie van Battle of the Modes. In de Bossche Verkadefabriek namen vier modaliteitenteams (openbaar vervoer, auto,...
  • 'Begin met hubs in de buurt' Hij richtte op zijn twintigste een stichting op die een toekomst biedt aan kinderen die in Argentinië onder de armoedegrens leven en organiseerde...
  • Eric van Berkum: ‘Meer ruimte voor nuance en reviews van vakliteratuur’ In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • 'Iedere verkeersdeelnemer komt weer veilig thuis' Op 26 april werd de nieuwe Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-20130, DV3, gepresenteerd tijdens het Nationaal Verkeersveiligheidscongres NVVC. Wat is de belofte, de ambitie...
  • De case Merwedekanaalzone Utrecht zal rond 2025 meer dan 400.000 inwoners tellen, 17 procent meer dan nu. De gemeente kiest er voor om deze groei binnen de bestaande stadsgrenzen op te vangen, onder...
  • 'Stop verkeersslachtoffers door mobielgebruik' De ouders en advocate van Yannick Frijns namen op 26 april de Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2018 in ontvangst tijdens het Nationaal...
  • Controle over opvolgtijden buslijnen Vervoerders sturen bij variaties in de busdiensten vooral op punctualiteit. Dit is mede ingegeven door punctualiteitseisen in de concessies. Maar bij hoogfrequente lijnen is,...
  • Landbouwverkeer: meer boetes of meer veiligheid? Landbouwvoertuigen zijn groot en zwaar en rijden langzamer ten opzichte van andere motorvoertuigen, maar juist sneller ten opzichte van fietsers, joggers en wandelaars. Dat...
  • Virtual Reality-technologie dient ook als ijsbreker Een studie naar de beste ontwerpkeuzes voor fietsroutes in het kader van Slimme en Gezonde Stad in pilotstad Schiedam bood de mogelijkheid om Vitual Reality-technologie (VR) als...
  • Benchmark gezonde steden Een Brede Coalitie van Natuur & Milieu, Milieudefensie, Fietsersbond, Longfonds, Wandelnet, Rover en Mens en Straat, wil graag dat de nieuwe coalities die in gemeenten...
  • Wat levert MaaS op? Door alle (voorspelde) technologische ontwikkelingen wordt Mobility as a Service, MaaS een grote toekomst toegedicht. De flexibiliteit die MaaS biedt in het vervullen van...
  • Bert van Wee: Waarom geen factcheckrubriek? In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • Barrières voor de marktintroductie van ITS-diensten Hoewel er de afgelopen jaren vele ITS-diensten zijn ontwikkeld en pilots zijn uitgevoerd, blijft een grootschalige marktintroductie van deze diensten vaak achterwege. Binnen het...
  • Goed op weg met STAR Een database met 200.000 geregistreerde ongevallen in 2020. Daar werkt STAR op dit moment hard aan. Wat is de stand van zaken nu? Een update.  

Artikelen 41 tot 56 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.