Twentse werknemers geven inzicht in effect positieve prikkels

De potentie van positief stimuleren van fietsgebruik

donderdag 21 december 2017 Tom Thomas, Tiago Fioreze, Utwente / Tanja Vonk, TNO 0 reacties 224x gelezen

Met een toenemende filedruk blijft het terugdringen van  autogebruik één van de belangrijkste doelstellingen onder beleidsmakers. Eén van de mogelijkheden om dit te doen is door het stimuleren van gedragsverandering met behulp van positieve prikkels. Er zijn aanwijzingen dat het effectiever is om mensen te stimuleren hun gedrag te veranderen, dan ze te bestraffen bij ongewenst gedrag.
Foto Shutterstock

Foto Shutterstock

Binnen het Europese onderzoeksproject EMPOWER (Klik hier voor meer informatie over het onderzoeksproject) wordt dit in de praktijk onderzocht, met als belangrijkste doel het autogebruik in de stedelijke omgeving substantieel terug te dringen.

 

Eén van de meest effectieve manieren om autogebruik in de stad terug te dringen, is door het bevorderen van fietsen. Binnen Enschede, één van de deelnemers in het EMPOWER project, wordt daarom vol ingezet op het bevorderen van fietsen. De Universiteit Twente heeft in dit kader en als onderdeel van het EMPOWER project een grootschalig onderzoek gedaan onder werknemers in Twente met als doel vast te stellen met welke positieve prikkels fietsen bevorderd kan worden.

 

Voor dit onderzoek is een online enquête gebruikt. Uiteindelijk hebben zes werkgevers waaronder de Universiteit Twente actief meegedaan met als resultaat dat de enquête uiteindelijk is ingevuld door 1800 werknemers. Naast vragen over het reisgedrag, kregen deelnemers ook de mogelijkheid om met een fictieve smartphone app te spelen. Er waren verschillende apps, waarvan elke respondent er één te zien kreeg en kon uitproberen. In de apps werden deelnemers fictief beloond als ze meer gingen fietsen dan ze nu doen. Daarbij konden ze kiezen hoeveel extra ze wilden gaan fietsen, wat werd gepresenteerd als een uitdaging. Hoe moeilijker de uitdaging des te hoger was de beloning.

 

Klik hier voor een uitbereid artikel over dit onderzoek

 

Uit de analyse van het reisgedrag blijkt het aandeel fiets in de modal split behoorlijk te variëren tussen werkgevers wat gedeeltelijk toe te schrijven is aan de mate van mobiliteitsmanagement. Het is daarom niet alleen belangrijk werknemers te stimuleren reisgedrag te veranderen, maar ook om werkgevers te stimuleren gedragsverandering te faciliteren.  

 

Uiteraard hangt het aandeel fietsen af van de woonwerkafstand.  Boven de 20 km is de fiets geen echte optie en heeft het weinig zin fietsen te stimuleren. Maar er zijn heel wat respondenten die tot 20 km soms naar werk fietsen. Dit aandeel zogenaamde keuzereizigers is substantieel en dat is een belangrijk resultaat. Er zijn namelijk duidelijke verschillen tussen deze groep en de respondenten die nooit de fiets pakken. Voor de laatste groep zijn traditionele verkeerskundige grootheden zoals reistijd en reisafstand de belangrijkste factoren voor hun vervoerswijze keuze.

 

Voor de (keuze)fietser is gezondheid echter de belangrijkste overweging om de fiets te pakken (maar liefst 82% gaf  dit aan), terwijl slecht weer juist de reden is om de fiets te laten staan (53%). Het is een interessante vraag of gedragsverandering onder mensen die nooit fietsen bewerkstelligd kan worden met gezondheid als thema. Hoewel het verre van triviaal is deze vraag te beantwoorden, geven onze resultaten in ieder geval aan dat gezondheid een zeer belangrijke factor is, niet alleen beleidsmatig maar ook in de overweging van reizigers zelf. Iets dat tot nu toe onderbelicht is gebleven.

 

De vraag of gezondheid als thema gebruikt kan worden, wordt des te relevanter daar werknemers die nooit fietsen negatief zijn over fietsstimulering door belonen. De meeste nooit fietsers geven aan geen beloning te wensen, terwijl de keuzefietser veel positiever is over beloningen. Hoewel geld het vaakst wordt genoemd als voorkeursbeloning, zijn de deelnemers die de app met geschenken hebben geprobeerd, het positiefst over hun app. Dit kan waarschijnlijk worden toegeschreven aan het feit dat respondenten fictief konden winkelen in een webshop wat de funfactor verhoogd.

 

Als mensen positief zijn over de app, zijn ze dan echter ook bereid meer te gaan fietsen? Het blijkt dat men wel uitdagingen kiest, maar dat het vooral makkelijke uitdagingen zijn. Dit suggereert dat uitdagingen in het begin niet te moeilijk moeten zijn om gedragsverandering te initiëren en dat een substantiële  gedragsverandering het beste in kleine stappen tot stand gebracht kan worden. Tenslotte is het belangrijk op te merken dat hoewel de situatie zo realistisch mogelijk is nagebootst we in dit onderzoek naar intenties hebben gevraagd die niet noodzakelijkerwijs hetzelfde zijn als het daadwerkelijke gedrag. De volgende stap in het project is daarom om de bevindingen met een echte app in Enschede te testen.

 

 Klik hier voor een infographic

 

 

 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • Stoppen met roken lukte toch ook? Van een intensieve en integrale langetermijnaanpak ten aanzien van smartphonegebruik in het verkeer is nog geen sprake. Terwijl zo’n aanpak juist tot succes kan leiden. Denk...
  • Betere voetpaden voor een kwalitatieve stadsopbouw Iedereen is dagelijks voetganger, toch wordt de voetganger vaak over het hoofd gezien. In het verkeers- en mobiliteitsbeleid krijgt deze groep naar verhouding de minste aandacht...
  • Keuze-uitdagingen om mensen vaker op de fiets te krijgen Maandelijkse keuze-uitdagingen kunnen een effectieve manier zijn om fietsen te stimuleren. De uitdagingen zelf lijken het meest effectief als ze gemakkelijk te...
  • Hans Jeekel: 'Wetenschap en praktijk moeten elkaar vragen stellen' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Meer data, minder schade Van brandstof tot grondtransport en van pakketdistributie tot bouwmaterialen: jaarlijks wordt 82 procent van het binnenlands transport (in tonnen) vervoerd over de weg....
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en...
  • Zo houd je het fietspad veilig Door het toenemende fietsgebruik wordt het steeds drukker op fietspaden. Wanneer het te druk wordt, kan dit leiden tot onveilige situaties, een verminderde doorstroming en...
  • Twee opties voor veilige berm Om het aantal verkeersdoden op rijkswegen te verminderen wil Rijkswaterstaat de veiligheid van de bermen langs autosnelwegen verbeteren. De Richtlijnen voor het Ontwerp van...
  • Laaghangend fruit voor fietsveiligheid Fietspadmarkering is laaghangend en rijp fruit voor fietsveiligheid. Wegmarkering op fietspaden kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het grote...
  • Hoe brengen we data en mobiliteit samen? Hoe zetten we geïndividualiseerde reisadviezen in ten gunste van het collectieve netwerk? Op het Nationaal verkeerskundecongres spreken topexperts over data en mobiliteit: Bas...
  • Henk Meurs: "We mogen meer doen met buitenlandse praktijkkennis' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Ov-verstoringen oplossen vanuit perspectief reiziger Verstoringen in het openbaar vervoer kunnen effect hebben op de reistijd en de reistijdbeleving van reizigers. Onderzoek van Anne Durand (TU Delft) presenteert een raamwerk om...
  • E-auto eerder concurrerend bij frequent gebruik Elektrische auto’s kunnen bijdragen aan de reductie van broeikasgassen en luchtvervuiling, maar zijn nog altijd duurder en hebben een kleinere range dan conventionele auto’s....
  • Naar een klimaatbestendig hoofdwegennet Het was niet te missen afgelopen zomer: zwart geblakerde bermen door de ene na de andere bermbrand. Terwijl op andere dagen de snelwegen overliepen door stevige onweersbuien....
  • Geen project zonder architect Het ontwerp van ingenieurs voldoet lang niet altijd en dat ligt meestal aan het ontbreken van een integraal en creatief ontwerpproces. Daar zijn architecten of creatieve...
  • Onderzoek 'Vrijwillig uit de auto' van Centraal Planbureau Gedragscampagnes als Low Car Diet kunnen een kansrijke methode zijn om werk gerelateerd autogebruik te verminderen. Om aan te tonen of zulke interventies ook op grote schaal...
  • Amsterdam brengt 'Walkability' van de stad in beeld Hoe bereken je de beloopbaarheid, ofwel de walkability, van een stad? Julia Ubeda van onderzoeksbureau SpacesTraces bestudeerde deze vraag en ontwikkelde voor de gemeente...
  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.