Van A naar B, naar onderweg

vrijdag 2 juni 2017 Marco te Brömmelstroet, Anna Nikolaeva, Meredith Glaser en Carmen Chan, (Universiteit van Amsterdam), Morten Skou Nicolaisen (Centre for Urban Development and Mobility, Aarhus) 0 reacties 155x gelezen

Mobiliteit wordt vaak gedefinieerd als een middel om op bestemmingen te komen waar mensen aan relevante activiteiten kunnen deelnemen. Maar de reis zelf kan ook waardevol zijn: we komen er in contact met anderen en met de omgeving. Dit artikel is geschreven om een ingang te bieden naar literatuur over een vrij nieuwe academische discussie over deze benadering van mobiliteit.

De kwantiteit en kwaliteit van relaties die we hebben met ons gezin, onze vrienden en de bredere gemeenschap, hangen samen met ons geluksgevoel en onze fysieke gezondheid. Onderweg zijn biedt mogelijkheden om in contact te komen met ruimtelijke en sociale diversiteit. De feitelijke reis schept daarmee kansen om interacties te hebben buiten onze eigen ‘bubbel’.

 

Het reguliere mobiliteitsdebat gaat meestal uit van mobiliteit als middel om van A naar B te komen en als iets dat tijd en geld kost. Uit onderzoek [*] blijkt dat het onderweg zijn ook een belangrijke individuele en sociale meerwaarde kan opleveren.

 

Het zogenoemde ‘mobilities-debat’, een relatief nieuw interdisciplinair onderzoeksveld, herwaardeert reistijd en mobiliteitservaringen naar hun zintuiglijke, emotionele en sociale waarde. Als we ons bijvoorbeeld door een omgeving verplaatsen, vormen we niet alleen een mentale kaart van het stratenpatroon en de gebouwen, maar ook van de geluiden, geuren, topografie van de omgeving en de textuur van het wegdek. Deze meer-dimensionele ruimte delen we bovendien met onbekenden.

 

Sociale interacties van mensen onderweg leiden overigens niet noodzakelijk tot een betere sociale cohesie en toename van iemands sociale kapitaal. Het effect van deze interacties kan zowel positief als negatief uitpakken op ons gevoel van verbondenheid. Wat daarentegen wel zeker is, is dat het afzonderen van deze interacties leidt tot individuele en sociale problemen.

 

Vanuit deze optiek bekeken biedt elke modaliteit andere potenties voor interacties. Een aantal observaties:

  • In de (gedeelde) auto is onze ruimtelijke interactie beperkt tot een ‘voorruit-perspectief’ [*]. Maar de auto geeft wel de mogelijkheid om vrijwel overal te kunnen komen en we kunnen betekenisvol contact onderhouden met passagiers - hoewel die vaak uit dezelfde sociale groep komen.
  • Openbaar vervoer is eveneens een cocon, vooral in het geval van een ondergrondse metro waarin we maar weinig van de omgeving meekrijgen. Maar we kunnen wel met anderen in contact komen terwijl we naar stations reizen, overstappen en wachten. Ook als passagier komen we veel mensen tegen. Dit leidt niet vaak tot diepe gesprekken, maar knikjes of oogcontact kunnen ook betekenisvolle interacties voor een mens zijn.
  • Op de fiets kunnen we helemaal openstaan voor onze omgeving, vooral bij een matige snelheid. Onze zintuigen staan dan open voor alle mogelijke informatie. De karakteristieken van de fiets maken het mogelijk om onderling informatie via lichaam en zintuigen uit te wisselen, bijvoorbeeld als we voorrang organiseren. Ook lopend is dit het geval, maar dan is de actieradius wel beperkt.

 

Afsluiting

Bij elk van deze modaliteiten gaat het om ‘potenties’ tot interactie: iedereen kan beslissen om zich hiervan af te sluiten; bijvoorbeeld met een hoofdtelefoon, mobiele telefoon, laptop of krant.

 

Mensen kunnen onderweg dus op verschillende manieren worden blootgesteld aan sociale en ruimtelijke diversiteit. Verder onderzoek moet uitwijzen in hoeverre deze blootstelling ook verband houdt met ons gevoel van verbondenheid.

Meer informatie: de originele paper

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...
  • Afteller is nog beter geworden Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er...
  • Activiteitenpatronen in zelfrijdende auto Met de komst van de zelfrijdende auto kunnen gebruikers onderweg activiteiten uitvoeren waarvoor ze voorheen op locatie moesten zijn. Het effect van deze verandering in het...
  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...
  • Van B naar Anders, investeren in mobiliteit voor de toekomst Op 23 mei presenteerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (RLI) het advies: ‘Van B naar Anders’. Aan dit advies liggen twee essays ten...
  • Team Voetganger wint strijd om de ideale modaliteit Het enthousiasme was groot tijdens de tweede editie van Battle of the Modes. In de Bossche Verkadefabriek namen vier modaliteitenteams (openbaar vervoer, auto,...
  • 'Begin met hubs in de buurt' Hij richtte op zijn twintigste een stichting op die een toekomst biedt aan kinderen die in Argentinië onder de armoedegrens leven en organiseerde...
  • Eric van Berkum: ‘Meer ruimte voor nuance en reviews van vakliteratuur’ In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • 'Iedere verkeersdeelnemer komt weer veilig thuis' Op 26 april werd de nieuwe Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-20130, DV3, gepresenteerd tijdens het Nationaal Verkeersveiligheidscongres NVVC. Wat is de belofte, de ambitie...
  • De case Merwedekanaalzone Utrecht zal rond 2025 meer dan 400.000 inwoners tellen, 17 procent meer dan nu. De gemeente kiest er voor om deze groei binnen de bestaande stadsgrenzen op te vangen, onder...
  • 'Stop verkeersslachtoffers door mobielgebruik' De ouders en advocate van Yannick Frijns namen op 26 april de Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2018 in ontvangst tijdens het Nationaal...
  • Controle over opvolgtijden buslijnen Vervoerders sturen bij variaties in de busdiensten vooral op punctualiteit. Dit is mede ingegeven door punctualiteitseisen in de concessies. Maar bij hoogfrequente lijnen is,...
  • Landbouwverkeer: meer boetes of meer veiligheid? Landbouwvoertuigen zijn groot en zwaar en rijden langzamer ten opzichte van andere motorvoertuigen, maar juist sneller ten opzichte van fietsers, joggers en wandelaars. Dat...
  • Virtual Reality-technologie dient ook als ijsbreker Een studie naar de beste ontwerpkeuzes voor fietsroutes in het kader van Slimme en Gezonde Stad in pilotstad Schiedam bood de mogelijkheid om Vitual Reality-technologie (VR) als...
  • Benchmark gezonde steden Een Brede Coalitie van Natuur & Milieu, Milieudefensie, Fietsersbond, Longfonds, Wandelnet, Rover en Mens en Straat, wil graag dat de nieuwe coalities die in gemeenten...
  • Wat levert MaaS op? Door alle (voorspelde) technologische ontwikkelingen wordt Mobility as a Service, MaaS een grote toekomst toegedicht. De flexibiliteit die MaaS biedt in het vervullen van...
  • Bert van Wee: Waarom geen factcheckrubriek? In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • Barrières voor de marktintroductie van ITS-diensten Hoewel er de afgelopen jaren vele ITS-diensten zijn ontwikkeld en pilots zijn uitgevoerd, blijft een grootschalige marktintroductie van deze diensten vaak achterwege. Binnen het...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 www.verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.