Luisteren is ontzettend moeilijk

donderdag 20 juli 2023

Margot Ribberink is vooral bekend als weervrouw voor RTL4, waar ze van 1993 tot en met 2013 te zien was, maar ze houdt zich nog met veel meer bezig. Zo is ze dit jaar de keynotespreker op het Nationaal Verkeerskundecongres op 2 en 3 november in Amsterdam, waar ze haar passie voor klimaat én de juiste manier om klimaatproblematiek onder de aandacht te brengen graag met u deelt.

“Klimaatcommunicatie gaat over het duiden van klimaat”, vertelt Ribberink. “Neem de storm van juli dit jaar, wordt dat veroorzaakt door klimaatverandering? Extremer weer is iets waar we rekening mee moeten houden, maar als wetenschapper wil je dat wel graag duiden, het is ontzettend belangrijk dat we geen onzin vertellen. Het is al erg genoeg wat er gebeurt, als iets níet veroorzaakt wordt door klimaatverandering dan moeten we dát ook vertellen.” 

In de actiestand

“Met communicatie wil ik mensen in de ‘actiestand’ zetten. Teveel slecht nieuws elke dag, dat gaat niet goed in onze hersenen. Dan schakelen we uit, als het probleem onoplosbaar lijkt dan is negeren onze overlevingsstrategie, dan doen mensen niks. Ik denk dat het communiceren over klimaat, en goed nadenken over wat je wél en niet vertelt, heel belangrijk is, zolang we wel altijd de waarheid blijven vertellen. Focus je niet alleen op het slechte nieuws, er is ook veel goed nieuws en dat moeten we ook blijven brengen.” 

“Er is zeker nog hoop voor ons klimaat, dat blijkt ook uit de IPCC-rapporten, de doelen zijn nog steeds haalbaar. Als we dat veel meer vertellen, krijgen we mensen in beweging. Je moet mensen het gevoel geven dat je ook naar hén luistert, anders krijg je ze niet in beweging.” 

De ene crisis is niet erger dan de andere

Ribberink twijfelt of we genoeg doen. “Sommige mensen doen heel veel wel al op een goede manier, maar ik zie ook dat er nu niet alleen een klimaatcrisis is, maar ook een stikstofcrisis, een dreigende financiële crisis, een biodiversiteitscrisis. Veel mensen focussen zich daarbij maar op één ding en gaan daar helemaal voor, maar dat botst dan wel met andere thema’s, terwijl je niet kunt zeggen dat bijvoorbeeld de klimaatcrisis urgenter is dan de stikstofcrisis. Het zijn grote problemen die we vooral sámen moeten oplossen.” 

“Polarisatie is de verkeerde manier om aan de slag te gaan, maar dat zien we helaas wel veel. We moeten veel meer naar elkaar luisteren. Dat klinkt misschien wat soft, maar is het niet, luisteren is juist ontzettend moeilijk. Dat heb ik ook moeten leren. Een monoloog afsteken is heel wat anders dan echt in gesprek gaan met mensen. Als je eerst een luisterend oor biedt voor de ander, willen mensen ook naar je boodschap luisteren. Dat is belangrijk, want we moeten samenwerken om crises op te lossen, en om te voorkomen dat de ene crisis de andere verergert.” 

Dat is best weleens lastig, ondervindt de weervrouw ook zelf. “Neem windmolens. Hartstikke goed als het gaat om groene energie, maar wellicht op die plek wél slecht voor de populatie vogels. Daar moet je goed over nadenken, dat maakt het reuze-ingewikkeld.” 

Positief gestemd

Toch is ze vooral positief gestemd, ondanks alle uitdagingen die voor ons liggen. “Er zijn hele mooie projecten gaande, ook op gebied van mobiliteit. Dat wil niet zeggen dat er een perfecte oplossing is – iedereen in een elektrische auto is ook geen oplossing voor alles – maar vaak weet je pas achteraf welke keuzes de juiste zijn. Ik denk dat we uitkomen bij een combinatie van oplossingen. Moet je wel een auto hebben, bijvoorbeeld?” 

Groene virus

“Iedereen weet wel dat het anders moet, dat bewustzijn is er wel”, stelt Ribberink. “Dat ‘groene virus’ grijpt wel om zich heen. Wat ik wel nog heel erg zie, is dat mensen op een eilandje blijven zitten. Dan zijn ze bezig met één ding, hun eigen oplossing, maar ga alsjeblieft meer naar elkaar luisteren en zoek elkaar op. Het creatieve dat in de pioniersfase vaak aanwezig is moeten we nú inzetten om tot frisse oplossingen te komen. Zoek elkaar op, niet alleen als verkeerskundigen, maar kijk breder, ook naar stedenbouwkundigen bijvoorbeeld.” 

Niet blijven stilzitten

Vlak na dit interview viel het kabinet Rutte IV. Ribberink: “Het klimaat kan niet wachten op een nieuwe regering. Ik hoop heel erg dat het klimaatbeleid dat is ingezet door Rob Jetten wordt voortgezet. Laten we er voor zorgen dat we geen achterstand oplopen, die tijd is er gewoon niet. Gemeenten, provincies, burgers en maatschappelijk betrokken organisaties zijn hard bezig, dat geeft hoop. Zij hebben wel een kabinet nodig dat met nieuwe wetten, regels én budgetten de transitie naar een uitstootvrije wereld mogelijk maakt.” 

Over het Nationaal Verkeerskundecongres

Kom ook verbinden, praten, discussiëren en elkaar ontmoeten tijdens hét congres voor en door verkeerskundigen en mobiliteitsprofessionals! Volg een boeiend programma vol nieuwe inzichten en bezoek sessies gebaseerd op papers geschreven door jouw vakgenoten. We ontmoeten je graag op 2 november 2023 tijdens Nationaal Verkeerskundecongres, met op 1 november het precongres. De gastheer is dit jaar de Vervoerregio Amsterdam. 

Grensverleggend groeien

Het thema van deze editie is Grensverleggend groeien. Hoe houden we de stad en het omliggende gebied bereikbaar? Hoe geven we letterlijk en figuurlijk de ruimte aan iedereen, zonder daarbij in te leveren op leefbaarheid of duurzaamheid? De mobiliteitsopgave waar we voor staan heeft een groot sociaal aspect. Het moet anders. Er zijn immers grenzen aan de groei. Maar, diezelfde groei is wel een feit. Daarom zetten wij in op grensverleggend groeien. Daarmee werken we niet alleen aan oplossingen voor de problemen van nu, maar kijken we ook vooruit. Zodat het over tien jaar ook nog prettig en makkelijk bewegen is. Dit moeten we samen doen.

www.nationaalverkeerskundecongres.nl

Foto: Ted van Aanholt

mail_outline

Aanmelden voor de nieuwsbrief