VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter!
woensdag 5 juni 2019
timer 4 min

SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt door kinderen uit de buurt. Deze acties hebben noch een significant effect op het gevoel van verkeersveiligheid onder bewoners, noch op de motivatie om niet te hard te rijden, en de daadwerkelijk gereden snelheid wordt ook niet lager. En dat ondanks veel inspanning van bewoners, inzet van uren en geld, bedoeld om de verkeersveiligheid te verbeteren [1]. Kan het niet beter?

Door Janneke Zomervrucht, Algemeen Secretaris van MENSenSTRAAT.

VVN is sinds de fusie in 2000 dé landelijke belangenorganisatie voor verkeersveiligheid. In 2012 werd de oude “Wees een heer in het verkeer”-benadering weer centraal gesteld. Deze buurtacties werden dan ook met ijver gepromoot. [2]. Dat ze niet erg doeltreffend zijn, verrast niet: het is algemeen bekend dat verkeersveiligheid een aanpak vereist van de 3 E’s: Engineering (zoals infrastructuur, ISA), Education (educatie en voorlichting)  en Enforcement (handhaving), waarbij een goede infrastructuur altijd als basis dient [3].

Wanneer je zoals VVN eenzijdig  inzet op educatie, en de mogelijkheden van infra en handhaving negeert, kun je geen wonderen verwachten, zelfs geen kleine. Ook de aanname van buurtacties dat bewoners zelf de verkeersonveiligheid veroorzaken en het dus zelf, met elkaar, kunnen oplossen, zou mooi zijn, maar zo simpel is dat niet.
 
Lector logistiek Walther Ploos van Amstel geeft bijvoorbeeld een nuttige analyse van al het werkverkeer met bestelbusjes in de woonwijken. Hij toont aan dat het probleem veel breder is dan de bewoners alleen. Hij daagt uit om eerst met een integrale mobiliteitsvisie te komen op autoluwe, gezonde en vitale wijken [4].


Dat verkeersveiligheid ook systematischer en minder eenzijdig aangepakt kan worden is te lezen in een verslag van een gesprek van SWOV met Erik Asmussen, lange tijd directeur bij de SWOV en hoogleraar verkeersveiligheid [5]. Asmussen, overleden in 2018,  gaf leiding aan verbreding  van 'Wees een heer in het verkeer' naar 'Beheerst verkeer', een aanpak die niet (alleen) afhankelijk maakt van het vriendelijk gedrag van verkeersdeelnemers. Dit werd ‘Duurzaam Veilig’, met infrastructurele maatregelen  als basis van het systeem. 

Nieuwe normmens
Na zijn pensionering verscheen in 1996 zijn belangrijkste publicatie over het veilig en inclusief, voor iedereen toegankelijk maken van de openbare ruimte: De nieuwe normmens [6]. Peter van der Knaap, directeur SWOV, pleit herhaaldelijk voor middelen om infrastructurele maatregelen juist op lokaal niveau beter uit te voeren, om zo het aantal verkeersslachtoffers te doen dalen.


Maar hoe liggen de actuele prioriteiten? Het is in dit verband schrijnend, dat de financiering in het SPV2030, strategisch plan verkeersveiligheid, wat betreft verkeersveiligheid van kwetsbaren vooral is gericht op gedragsmaatregelen, terwijl kwetsbaren en alle onbeschermden het juist moeten hebben van een veilige infrastructuur. Voor het autoverkeer is een veelvoud aan euro’s beschikbaar om wegen veiliger te maken, en bijvoorbeeld bomen te kappen.

Een structureel verkeersveilige inrichting van woonwijken zou als basis moeten dienen voor  het toekomstperspectief van het kabinet waarin buurten en wijken worden uitgenodigd tot een gezonde leefstijl. Ook de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, RLi, hamert hierop ook in ‘De stad als gezonde habitat’ [7]. Een effectief werkende (engineering), en handhaving van lagere snelheidsnorm (enforcement) in de stad passen daarbij.

Kortom, goedwillende bewoners verdienen beter gereedschap voor verkeersveiligheid, naast de VVN-buurtacties. Teneinde bewoners echt te helpen om de verkeersveiligheid in de buurt te verbeteren, nodigen we VVN uit om samen in Den Haag op te komen voor veilige ruimte in buurten om gezonde mobiliteit beter mogelijk te maken [8].

Bronnenlijst

1.      SWOV: https://www.swov.nl/publicatie/evaluatie-buurtacties-30kmuur-straten

2.      Zomervrucht: http://www.verkeerskunde.nl/blog/blog/komt-er-ook-veilige-ruimte-voor-gezonde.51871.lynkx

3.      Wildervanck: https://fietsberaad.crow.nl/Kennisbank/Streven-naar-veiliger-verkeersgedrag

4.      Ploos van Amstel: http://www.verkeerskunde.nl/blog/blog/het-ongelijk-van-veilig-verkeer-nederland.56482.lynkx

5.      SWOV: https://www.swov.nl/nieuws/erik-asmussen-een-leven-voor-de-verkeersveiligheid

6.      Erik Asmussen, https://www.mensenstraat.nl//wp-content/uploads/2017/12/Asmussen-1996-De-Nieuwe-Normmens-4MB17639.pdf

7.      RLI https://www.rli.nl/nieuws/2019/kabinetsreactie-op-advies-de-stad-als-gezonde-habitat-gezondheidswinst-door-omgevingsbeleid

8.      Lobby voor veilige ruimte: http://www.mensenstraat.nl/mensenstraat-benadert-tweede-kamer-over-voetgangersbeleid/


 

Reactie plaatsen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
mail_outline

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Ontvang één keer per week het laatste nieuws van Verkeerskunde.

* verplichte velden